Kościół a kultury – praca z tekstami WT-SST-KKP

Zajęcia mają charakter aktywny i wymagają systematycznego przygotowania studentów do pracy z wyznaczonym materiałem źródłowym, opartym głownie o dokumenty Kościoła oraz teksty teologów i filozofów afrykańskich (teksty z zakresu historii Kościoła, teologii systematycznej, teologii pastoralnej, misjologii i innych dyscyplin teologicznych). Podstawą pracy podczas zajęć jest tekst w języku oryginalnym. Istniejące przekłady mogą być wykorzystywane jako materiał porównawczy i pomocniczy.
Celem zajęć jest rozwijanie umiejętności samodzielnego tłumaczenia tekstów specjalistycznych; rozwijanie kompetencji w zakresie posługiwania się terminologią naukową; kształcenie umiejętności rozpoznawania kontekstu historycznego, kulturowego, filozoficznego i teologicznego tekstu; rozwijanie umiejętności krytycznej oceny istniejących przekładów; kształcenie umiejętności uzasadniania przyjętych rozwiązań translatorskich; przygotowanie studenta do samodzielnego korzystania z literatury naukowej w językach obcych.
Podstawową zasadą pracy translatoryjnej jest wierność tekstowi źródłowemu, rozumiana jako zachowanie jego sensu, struktury argumentacji oraz właściwej terminologii, przy jednoczesnym respektowaniu zasad poprawnej polszczyzny. W przypadku występowania kilku możliwych wariantów przekładu student powinien: przedstawić możliwe rozwiązania; wskazać rozwiązanie preferowane; uzasadnić dokonany wybór. Szczególnej uwagi wymagają: terminy specjalistyczne; terminy wieloznaczne; pojęcia charakterystyczne dla danego autora; idiomy i metafory; konstrukcje charakterystyczne dla języka źródłowego; pojęcia o znaczeniu historycznym lub kulturowym.
Podczas przygotowania przekładu student może korzystać ze słowników, leksykonów, konkordancji, korpusów językowych, komentarzy naukowych oraz innych wiarygodnych źródeł. W przypadku korzystania z istniejących przekładów student powinien wskazać ich źródło. Korzystanie z narzędzi automatycznego tłumaczenia lub generatywnej sztucznej inteligencji może być dopuszczone przez prowadzącego wyłącznie jako narzędzie pomocnicze, pod warunkiem krytycznej weryfikacji uzyskanych rezultatów. Ostateczna odpowiedzialność za poprawność merytoryczną, terminologiczną i językową przedstawionego przekładu spoczywa na studencie.

I. Zajęcia teoretyczne:
1. Translatorium akademickie – metodologia pracy z tekstem teologicznym
Zakres: Specyfika tłumaczenia naukowego i teologicznego; wierność wobec tekstu źródłowego; relacja między tłumaczeniem, interpretacją i komentarzem; podstawowe zasady krytyki przekładu.
2. Analiza tekstu źródłowego – kontekst historyczny, kulturowy i teologiczny
Zakres: Znaczenie kontekstu dla właściwego rozumienia tekstu; autor, adresat, epoka, gatunek literacki, sytuacja historyczna i kontekst teologiczny.
3. Terminologia teologiczna jako problem translatorski
Zakres: Znaczenie terminów teologicznych; terminy wieloznaczne; terminologia dogmatyczna, biblijna, filozoficzna i eklezjologiczna; zasada konsekwencji terminologicznej.

II. Samodzielny przekład tekstu teologicznego i przygotowanie komentarza translatorskiego
Końcowe ćwiczenie integrujące umiejętności zdobyte podczas całego kursu.
Student przygotowuje:
1. tekst źródłowy;
2. samodzielny przekład;
3. wykaz kluczowych terminów;
4. uzasadnienie najważniejszych decyzji translatorskich;
5. porównanie z istniejącym przekładem – jeżeli taki istnieje;
6. komentarz dotyczący najważniejszych problemów językowych i teologicznych.