Analityka w badaniach społecznych WSE-PO-ABS

Celem przedmiotu jest rozwijanie praktycznych kompetencji analitycznych wykorzystywanych w badaniach społecznych oraz analizie polityk publicznych. Studenci uczą się samodzielnego pozyskiwania danych, doboru metod analizy, wykorzystywania podstawowych narzędzi analitycznych oraz przedstawiania wyników w sposób rzetelny, czytelny i adekwatny do potrzeb odbiorców.

Istotnym elementem kursu jest rozwijanie krytycznego podejścia do danych, w szczególności umiejętności identyfikowania ograniczeń metodologicznych, odróżniania korelacji od zależności przyczynowo-skutkowych oraz unikania nieuprawnionych uogólnień.
1. Źródła danych społecznych i publicznych.** Wyszukiwanie, pozyskiwanie i porównywanie wskaźników społeczno-ekonomicznych. Praca z Bankiem Danych Lokalnych GUS. Ocena wiarygodności źródeł, definicji wskaźników i porównywalności danych regionalnych.

2. Podstawy analizy ilościowej. Statystyka opisowa, analiza zmian w czasie oraz porównania międzynarodowe. Praca na danych Eurostatu dotyczących zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Obliczanie podstawowych miar statystycznych i interpretacja trendów w programie Excel.

3. Analiza danych sondażowych. Interpretacja wyników badań opinii publicznej na przykładzie European Social Survey. Analiza zaufania do instytucji w różnych grupach społecznych. Zagadnienia reprezentatywności, doboru próby, ważenia danych i ograniczeń wnioskowania.

4. Analiza danych jakościowych. Podstawy analizy treści wypowiedzi respondentów z wykorzystaniem MAXQDA. Tworzenie kategorii analitycznych, kodowanie materiału, porównywanie kodowania oraz formułowanie wniosków na podstawie danych jakościowych.

5. Wizualizacja danych i pułapki interpretacyjne. Zasady tworzenia tabel i wykresów. Identyfikowanie błędów wizualizacji, niewłaściwego doboru skali, selektywnej prezentacji danych oraz innych mechanizmów prowadzących do zniekształcenia interpretacji wyników.

6. Wykorzystanie danych w analizie polityk publicznych. Konstruowanie i interpretacja wskaźników dostępności usług publicznych na przykładzie opieki nad dziećmi do lat trzech. Łączenie danych pochodzących z różnych źródeł, ocena ograniczeń wskaźników oraz przygotowywanie krótkich notatek analitycznych i ostrożnych rekomendacji dla decydentów publicznych.

Literatura podstawowa:

Babbie E., Badania społeczne w praktyce, PWN.

Field A., Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics, Sage.

Olejniczak K., Kozak M., Ledzion B. (red.), Ewaluacja jako standard zarządzania w sektorze publicznym, Warszawa.

Literatura i materiały uzupełniające:

Materiały metodyczne Głównego Urzędu Statystycznego oraz Bank Danych Lokalnych GUS.

Eurostat – bazy danych, definicje wskaźników i dokumentacja metodologiczna.

European Social Survey – dokumentacja badań i zbiory danych.

MAXQDA – podręcznik użytkownika oraz materiały dotyczące analizy jakościowej.

Raporty ewaluacyjne i analityczne dotyczące polityk publicznych, w tym materiały Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.

Zaliczenie przedmiotu odbywa się na podstawie sześciu prac cząstkowych, realizowanych w dwuosobowych zespołach podczas zajęć warsztatowych. Każda praca polega na wykonaniu konkretnego zadania analitycznego z wykorzystaniem danych społecznych lub publicznych.
1. Wyszukiwanie i ocena danych społecznych - zebranie i porównanie wskaźników społeczno-ekonomicznych z Banku Danych Lokalnych GUS. Przygotowanie tabeli porównawczej oraz ocena jakości i porównywalności danych.
2. Analiza ilościowa danych społecznych – wykonanie podstawowych obliczeń statystycznych oraz analizy zmian wybranego wskaźnika społecznego na podstawie danych Eurostatu. Przygotowanie wykresu i interpretacji wyników.
3. Analiza danych sondażowych– porównanie odpowiedzi wybranych grup respondentów na podstawie danych European Social Survey. Interpretacja wyników z uwzględnieniem doboru próby, ważenia danych i ograniczeń wnioskowania.
4. Analiza danych jakościowych w MAXQDA – opracowanie drzewa kodów, kodowanie wypowiedzi respondentów i przygotowanie krótkiej analizy jakościowej uwzględniającej rozbieżności interpretacyjne.
5. Wizualizacja i krytyczna interpretacja danych– przygotowanie i ocena wykresów, identyfikacja błędów wizualizacji oraz przedstawienie wyników w sposób rzetelny i czytelny.
6. Analityka polityk publicznych – analiza wybranego problemu społecznego z wykorzystaniem danych statystycznych. Przygotowanie krótkiej notatki analitycznej zawierającej wyniki, ograniczenia analizy oraz wnioski dla decydentów publicznych.
Każda z sześciu prac cząstkowych oceniana jest w skali 0–10 punktów. Łącznie student może uzyskać 60 punktów. Wszystkie prace mają jednakową wagę.

Ocena każdej pracy uwzględnia:
- poprawność doboru danych i źródeł – 25%;
- poprawność zastosowanych metod analizy – 25%;
- czytelność prezentacji wyników – 25%;
- trafność interpretacji oraz identyfikację ograniczeń analizy – 25%.

- 0–30 pkt – niedostateczny (2,0);
- 31–36 pkt – dostateczny (3,0);
- 37–42 pkt – dostateczny plus (3,5);
- 43–48 pkt – dobry (4,0);
- 49–54 pkt – dobry plus (4,5);
- 55–60 pkt – bardzo dobry (5,0).

Zajęcia są obowiązkowe. Dopuszczalna jest jedna nieobecność. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest oddanie wszystkich sześciu prac cząstkowych i uzyskanie co najmniej 31 punktów.

Prace przygotowywane są w dwuosobowych zespołach. W przypadku nieobecności lub niewykonania zadania student zobowiązany jest do jego uzupełnienia w terminie ustalonym przez prowadzącą.