Metodologia badań psychologicznych WPS-PS-MBPS
1. Metodologia nauki: definicje i podstawowe pojęcia metodologiczne
2. Cząstkowe definicje probabilistyczne i ich zastosowanie we współczesnej nauce
3. Definicje ostre i nieostre oraz metody ich pomiaru przy pomocy zbiorów rozmytych
4. Wskaźnik i indicatum: moc zawierania, odrzucania i moc korelacyjna
5. Znamiona dobrej teorii: konstrukty teoretyczne, pojęcia i relacje między nimi
6. Modelowanie I: czym jest model i jaka jest jego relacja z teorią
7. Modelowanie II: weryfikacja teorii przy pomocy modelowania i zasada dopasowania macierzy nasyconej
8. Modelowanie III: modele eksploracyjne, zasady ich konstrukcji oraz relacja modeli teoretycznych i eksploracyjnych
9. Badania przyczynowe w psychologii: logika eksperymentu i wnioskowanie
10. Schemat eksperymentu: zmienne, warunki i kontrola badawcza
11. Schematy eksperymentalne: strategie kontroli i porównywania grup
12. Big Data we współczesnych badaniach psychologicznych
13. Data Mining: algorytmiczne odkrywanie wzorców w danych
14. AI w badaniach: modele predykcyjne, eksploracyjne i wyjaśniające
15. Integracja modeli: SEM, analiza sieci i AI w badaniach psychologicznych
|
W cyklu 2026/27_Z:
1. Metodologia nauki: definicje i podstawowe pojęcia metodologiczne |
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Zajęcia mają na celu poszerzenie wiedzy, umiejętności i kompetencji studenta, które służą następującym, ogólnym efektom kształcenia, określonych w efektach kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Psychologia dla jednolitych studiów magisterskich. Zgodnie z nimi absolwent:
- posiada wiedzę na temat tego, czym zajmuje się psychologia, w czym się różni od innych nauk, jakie są jej dyscypliny, czym się one szczegółowo zajmują (PS_W01)
- posiada wiedzę na temat nowoczesnej metodologii badań bazującej na zaawansowanej statystyce i aktualnej psychometrii (PS_W06)
- umie zastosować odpowiednie metody analizy statystycznej do interpretacji danych empirycznych oraz ocenić wartość stosowanych technik badawczych (PS_U06)
W ramach przedmiotu „Metodologia badań psychologicznych” oznacza to realizację następujących, szczegółowych efektów kształcenia:
WIEDZA
Student...
1. Zna zasady klasyfikacji zmiennych, sposoby ich doboru oraz ich operacjonalizacji.
2. Posiada wiedzę o możliwościach zastosowania schematów badawczych w psychologii (obserwacyjnych, w szczególności eksperymentalnych).
3. Zna możliwości maksymalizacji trafności badania przez kontrolę czynników zakłócających.
4. Zna procedurę planowania badania w psychologii. Zdaje sobie sprawę z konieczności osadzenia badania w konkretnej teorii psychologicznej.
5. Zna zasady doboru próby (prób) według schematów samplingu.
6. Rozróżnia i charakteryzuje podstawowe analizy statystyczne.
7. Wie, na czym polega kryzys replikacyjny w psychologii i jakie są sposoby jego przezwyciężania.
8. Zna podstawy meta-analizy, jako metody syntezy danych.
9. Zna prawne i etyczne aspekty badań psychologicznych.
UMIEJĘTNOŚCI
Student...
1. Potrafi określić schemat badawczy dla weryfikacji hipotezy przyczynowo-skutkowej.
2. Potrafi zaplanować własne badania w poprawnie metodologiczny sposób, zgodnie z obowiązującymi zasadami prawnymi i etycznymi.
3. Potrafi odróżnić schemat eksperymentalny od quasi-eksperymentalnego.
4. Potrafi zinterpretować wyniki uzyskane w oparciu o omawiane metody statystyczne (ANOVA, regresja liniowa).
KOMPETENCJE
Student...
1. Posiada umiejętność oceny metodologii badań i tekstów naukowych w tym zakresie.
2. Jest w stanie zaplanować, przeprowadzić, a następnie krytycznie ocenić badania własne.
3. Jest zdolny do włączenia się w dyskusje dotyczące zagadnień metodologiczno-statystycznych.
4. Zachowuje krytycyzm wobec uzyskanych wyników analiz statystycznych jako narzędzia weryfikującego tezy teoretyczne
Udział w wykładzie – 30 godzin
Udział w ćwiczeniach – 30 godzin
Przygotowanie do wykładu / lektura tekstów – 25 godzin
Przygotowanie do ćwiczeń / lektura tekstów / prace domowe – 20 godzin
Przygotowanie do zaliczenia przedmiotu – 30 godzin.
Udział w konsultacjach – 15
(150 godzin / 25 = 6 ECTS)
Kryteria oceniania
Zaliczenie wykładu w formie pisemnego egzaminu jest przeprowadzane na koniec semestru zimowego. Student może podejść do egzaminu tylko po uzyskaniu pozytywnej (co najmniej dostatecznej) oceny z ćwiczeń.
Egzamin obejmuje treści prezentowane na wykładach oraz te zawarte w zalecanej literaturze. Egzamin weryfikuje wiedzę, umiejętności oraz kompetencje zdefiniowane w efektach kształcenia przedmiotu „Metodologia badań psychologicznych”.
Studenci w trakcie roku akademickiego są zapoznawani z przykładowymi pytaniami egzaminacyjnymi.
Na ocenę niedostateczną (2):
Student opanował mniej niż 60% wiedzy i umiejętności, objętych programem nauczania. Podawane przez niego definicje są błędne lub niekompletne, nie potrafi wykorzystać wiedzy w pytaniach sprawdzających umiejętności.
Na ocenę dostateczną (3):
Student opanował minimum 60% wiedzy i umiejętności, objętych programem nauczania. Operuje wiedzą ze zrozumieniem i potrafi ją wykorzystać w pytaniach sprawdzających umiejętności.
Na ocenę dobrą (4):
Student operuje ze zrozumieniem minimum 80% wiedzy, objętej tokiem nauczania. Potrafi wykorzystać tę wiedzę w pytaniach sprawdzających umiejętności.
Na ocenę bardzo dobrą (5):
Student dysponuje w zasadzie pełnym zakresem wiedzy i umiejętności, objętych tokiem nauczania. Potrafi w sposób wyczerpujący i kompetentny zaprezentować wiedzę metodologiczną, wykorzystuje ją poprawnie w pytaniach sprawdzających umiejętności i wykazuje się krytycznym podejściem do problemów metodologicznych.
Literatura
Babbie, E. (2021). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: PWN.
Brzeziński, J. (2019). Metodologia badań psychologicznych, Warszawa: PWN (wybrane fragmenty).
Szymańska, A. (2026). Mathematical Modeling in Psychology Using Artificial Intelligence. UKW Press
|
W cyklu 2026/27_Z:
Literatura obowiązkowa: 1. Nowak, S. (2007). Metodologia badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Literatura uzupełniająca 2. Babbie, E. (2007). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. 3. Szymańska, A. (2025). Mathematical Modeling in Psychology Using Artificial Intelligence. Warsaw: UKSW Press. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: