Psychologia rehabilitacji WNP-PS-PS-REH

Przedmiot ma na celu zapoznanie studentów z problematyką psychologicznych następstw niepełnosprawności oraz przewlekłych chorób w życiu dziecka i młodego człowieka. Omawiane są mechanizmy adaptacyjne, trudności emocjonalne i społeczne oraz strategie radzenia sobie, które wpływają na funkcjonowanie jednostki i jej rodziny. Szczególny nacisk kładziony jest na rolę pomocy psychologicznej w procesie rehabilitacji, a także na znaczenie wsparcia pedagogicznego i instytucjonalnego. Studenci poznają formy oddziaływań terapeutyczno-edukacyjnych dostosowanych do specyfiki niepełnosprawności, zaburzeń emocjonalnych i psychicznych, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy z rodziną i środowiskiem szkolnym. Wiedza zdobyta na wykładzie ma przygotować przyszłych pedagogów specjalnych do profesjonalnego wspierania dzieci i młodzieży w procesie rozwoju, edukacji i terapii.

Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się

psychologia

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Koordynatorzy przedmiotu

Martyna Czarnecka

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

W cyklu 2025/26_Z:

ECTS 2 PKT Udział w wykładach 8h Przygotowanie do zajęć – literatura, materiały, notatki 14h Samodzielne utrwalanie i opracowywanie treści po zajęciach 12h Przygotowanie do egzaminu 14h Egzamin 2h

W cyklu 2026/27_Z:

Udział w wykładach 8h Przygotowanie do zajęć – literatura, materiały, notatki 14h Samodzielne utrwalanie i opracowywanie treści po zajęciach 12h Przygotowanie do egzaminu 14h grupowa analiza studium przypadku połączona z dyskusją podczas zajęć 2h 50 => 2 ECTS

Poziom przedmiotu

średnio-zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika specjalna, studia jednolite magisterskie: PSPE_W03 PSPE_W07

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

podstawy psychologii rozwoju człowieka, znajomość podstawowych koncepcji psychologicznych człowieka

Efekty uczenia się

Wiedza/Umiejętności/Kompetencje Społeczne
PSPE_W03
1. Student analizuje psychologiczne następstwa niepełnosprawności i chorób przewlekłych dla rozwoju i funkcjonowania dzieci i młodzieży.
2. Student wyjaśnia znaczenie wsparcia psychologicznego i pedagogicznego w procesie rehabilitacji oraz edukacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami i chorobami przewlekłymi.
3. Student charakteryzuje metody pracy terapeutyczno-edukacyjnej stosowane w pracy z uczniami z niepełnosprawnościami, chorobami przewlekłymi oraz zaburzeniami psychicznymi i emocjonalnymi.

PSPE_W07
4. Student zna i wyjaśnia zasady oraz normy etyczne obowiązujące w pracy terapeutycznej, edukacyjnej i rehabilitacyjnej z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnościami, chorobami przewlekłymi oraz zaburzeniami psychicznymi i emocjonalnymi.

Kryteria oceniania

Forma zaliczenia: grupowa analiza studium przypadku, obecności na wykładach (dopuszczalna 1 nieobecność), w przypadku większej ilości nieobecności student zobowiązany jest skontaktować się z wykładowcą, aby ustalić indywidualną formę zaliczenia nieobecności

Studenci, pracując w grupach, dokonują analizy przedstawionego przez prowadzącego studium przypadku, wykorzystując wiedzę i pojęcia omawiane podczas zajęć. Zadaniem grupy jest rozpoznanie kluczowych problemów, ich interpretacja w świetle wiedzy psychologicznej oraz zaproponowanie adekwatnych działań lub rozwiązań.

Kryteria oceniania:
Ocena 3 (dostateczna)
Student zna podstawowe zagadnienia dotyczące następstw psychologicznych niepełnosprawności. Potrafi ogólnie wskazać formy pomocy psychologicznej i pedagogicznej, ale nie zawsze potrafi je zastosować do konkretnego przypadku. W ograniczonym zakresie potrafi zaplanować działania wspierające ucznia z zaburzeniami psychicznymi i emocjonalnymi.

Ocena 4 (dobra)
Student posiada uporządkowaną wiedzę na temat psychologicznych następstw niepełnosprawności i chorób przewlekłych. Umie wskazać i opisać różne formy wsparcia psychologicznego oraz metodykę pracy terapeutyczno-edukacyjnej. Potrafi zaplanować podstawowe działania wspierające ucznia oraz jego rodzinę.

Ocena 5 (bardzo dobra)
Student posiada pogłębioną i usystematyzowaną wiedzę na temat psychologicznych następstw niepełnosprawności oraz chorób przewlekłych, w tym mechanizmów adaptacyjnych i trudności emocjonalnych. Potrafi kompleksowo dobrać i uzasadnić formy wsparcia psychologicznego oraz zaplanować metodyczną pracę terapeutyczno-edukacyjną dostosowaną do indywidualnych potrzeb dziecka. Wykazuje wysoką świadomość etyczną, empatię oraz gotowość do odpowiedzialnego działania we współpracy z rodziną i specjalistami.

Literatura

1. Bargiel-Matusiewicz, K., Tomaszewski, P., Pisula, E. (red). (2015). Kulturowe oraz społeczne aspekty zdrowia i obrazu ciała. Warszawa: wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
2. Dobrzańska-Socha, B. (2013). Sytuacja utraty zdrowia. Problemy psychologiczne osób z kalectwem nabytym. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
3. Kmita, G., Kaczmarek, T., (red.) (2004). Wczesna interwencja. Miejsce psychologa w opiece nad małym dzieckiem i jego rodziną. Zeszyty Sekcji Psychologii Klinicznej Dziecka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa: Wydawnictwo Emu.
4. Kowalik, S., (2007). Psychologia rehabilitacji. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
5. Kowalik, S., (2018). Stosowana psychologia rehabilitacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
6. Tomaszewski, P., Bargiel-Matusiewicz, K., Pisula, E. (red.) (2015). Kulturowe i społeczne aspekty niepełnosprawności. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Literatura dodatkowa:
1. Gałkowski, T., Pisula, E., (red.) (2006). Psychologia rehabilitacyjna. Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.
2. Larkowa, H., (1987). Człowiek niepełnosprawny. Problemy psychologiczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
3. Obuchowska, I., (1991). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
4. Witkowski, T., (1993). Zrozumieć problemy osób niepełnosprawnych (13 rodzajów niepełnosprawności). Warszawa: Wydawnictwo MDBO.
5. Zabłocki, J., (2000). Wprowadzenie do rewalidacji. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
6. Zabłocki, K., J., (1999). Dziecko niepełnosprawne i jego rodzina i edukacja. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

W cyklu 2025/26_Z:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNP-PS-PS-REH w USOSweb