Neuropsychologiczne aspekty funkcjonowania ucznia ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się WNP-PS-NEU
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z neuropsychologicznymi i neurobiologicznymi podstawami uczenia się oraz funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego ucznia, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów związanych ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Przedmiot służy ukazaniu zależności między rozwojem i funkcjonowaniem układu nerwowego a przebiegiem procesów uczenia się, zachowaniem i funkcjonowaniem ucznia w środowisku edukacyjnym.
W toku zajęć student poznaje podstawowe mechanizmy funkcjonowania i rozwoju układu nerwowego oraz ich znaczenie dla procesów poznawczych, emocjonalnych i uczenia się. Zdobywa wiedzę pozwalającą rozumieć neuropsychologiczne mechanizmy czytania, pisania, liczenia i uwagi oraz ich związki z trudnościami obserwowanymi w funkcjonowaniu ucznia. Poznaje również podstawowe założenia diagnozy neuropsychologicznej oraz sposoby ujmowania trudności szkolnych w odniesieniu do funkcjonowania układu nerwowego.
Istotnym elementem przedmiotu jest także poznanie neuropsychologicznych podstaw wspierania funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego ucznia. Student rozumie znaczenie regulacji autonomicznego układu nerwowego, neuroplastyczności, rezyliencji, relacji i bezpieczeństwa emocjonalnego dla działań podejmowanych w terapii pedagogicznej. Zdobyta wiedza umożliwia mu bardziej świadome rozumienie trudności ucznia oraz neuropsychologicznych podstaw oddziaływań edukacyjnych i terapeutycznych.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W zakresie wiedzy student:
W01 – opisuje podstawowe mechanizmy funkcjonowania układu nerwowego, w tym komunikację między komórkami nerwowymi oraz rolę neurotransmiterów i komórek glejowych, i wyjaśnia ich znaczenie dla funkcjonowania człowieka i procesów uczenia się.
W02 – opisuje najważniejsze elementy rozwoju neuropsychologicznego, w tym rozwój odruchów, zmysłów i połączeń nerwowych oraz neuroplastyczność, i wyjaśnia ich znaczenie dla funkcjonowania poznawczego i uczenia się.
W03 – wyjaśnia neuropsychologiczne mechanizmy czytania, pisania, liczenia i uwagi oraz wskazuje ich związek z trudnościami obserwowanymi w funkcjonowaniu ucznia, w tym z ADHD.
W04 – charakteryzuje podstawowe założenia diagnozy neuropsychologicznej oraz wybrane metody i narzędzia diagnostyczne, a także wyjaśnia, jak obserwowane trudności szkolne mogą wiązać się z funkcjonowaniem układu nerwowego.
W05 - charakteryzuje neuropsychologiczne podstawy wspierania funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego ucznia oraz wyjaśnia znaczenie regulacji autonomicznego układu nerwowego, neuroplastyczności, rezyliencji, relacji i bezpieczeństwa emocjonalnego w terapii pedagogicznej.
Kryteria oceniania
Student na ocenę 3,0:
- wymienia podstawowe elementy układu nerwowego oraz ich funkcje, w podstawowym zakresie opisuje sposób komunikacji międzykomórkowej w układzie nerwowym; wymienia podstawowe neurotransmitery i neuromodulatory oraz ich najważniejsze funkcje, a także wskazuje podstawowe funkcje komórek glejowych (W01);
- opisuje podstawowe elementy rozwoju neuropsychologicznego, w tym rozwój odruchów, zmysłów i połączeń nerwowych, oraz wyjaśnia w podstawowym zakresie pojęcie neuroplastyczności i jej znaczenie dla uczenia się (W02);
- opisuje podstawowe neuropsychologiczne mechanizmy czytania, pisania, liczenia i uwagi oraz wskazuje przykładowe związki między ich zaburzeniami a trudnościami obserwowanymi w funkcjonowaniu ucznia, w tym ucznia z ADHD (W03);
- wyjaśnia podstawowe założenia diagnozy neuropsychologicznej, wymienia wybrane metody i narzędzia diagnostyczne oraz wskazuje przykłady trudności szkolnych, które mogą mieć związek z funkcjonowaniem układu nerwowego (W04);
- wymienia i krótko charakteryzuje podstawowe neuropsychologiczne uwarunkowania wspierania funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego ucznia oraz wskazuje znaczenie regulacji autonomicznego układu nerwowego, neuroplastyczności, rezyliencji, relacji i bezpieczeństwa emocjonalnego w terapii pedagogicznej (W05)
Student na ocenę 4,0:
- charakteryzuje budowę i funkcje najważniejszych elementów układu nerwowego oraz wyjaśnia przebieg komunikacji międzykomórkowej; opisuje rolę podstawowych neurotransmiterów, neuromodulatorów i komórek glejowych oraz wyjaśnia ich znaczenie dla procesów poznawczych, emocjonalnych i uczenia się (W01);
- charakteryzuje rozwój neuropsychologiczny, uwzględniając rozwój odruchów, zmysłów, szlaków i połączeń nerwowych, oraz wyjaśnia znaczenie neuroplastyczności i zmian rozwojowych układu nerwowego dla funkcjonowania poznawczego i uczenia się (W02);
- wyjaśnia neuropsychologiczne mechanizmy czytania, pisania, liczenia i uwagi oraz omawia związki między ich funkcjonowaniem a specyficznymi trudnościami w uczeniu się i objawami ADHD (W03);
charakteryzuje podstawowe zasady diagnozy neuropsychologicznej, omawia wybrane metody i narzędzia oraz wyjaśnia, w jaki sposób określone trudności szkolne mogą wiązać się z funkcjonowaniem poszczególnych procesów i struktur układu nerwowego (W04);
- charakteryzuje neuropsychologiczne podstawy wspierania ucznia oraz wyjaśnia zależności między regulacją autonomicznego układu nerwowego, neuroplastycznością, rezyliencją, relacją i bezpieczeństwem emocjonalnym a skutecznością działań podejmowanych w terapii pedagogicznej (W05).
Student na ocenę 5,0:
- szczegółowo charakteryzuje funkcjonowanie układu nerwowego, wyjaśnia wzajemne zależności między jego strukturami, komunikacją międzykomórkową, działaniem neurotransmiterów i neuromodulatorów oraz funkcjami komórek glejowych, a także integruje tę wiedzę w wyjaśnianiu procesów poznawczych, emocjonalnych i uczenia się (W01);
- szczegółowo wyjaśnia przebieg rozwoju neuropsychologicznego oraz wzajemne zależności między dojrzewaniem układu nerwowego, rozwojem odruchów i systemów sensorycznych oraz neuroplastycznością, odnosząc je do funkcjonowania poznawczego i uczenia się (W02);
- szczegółowo wyjaśnia neuropsychologiczne mechanizmy czytania, pisania, liczenia i uwagi, łączy wiedzę dotyczącą różnych procesów neuropsychologicznych oraz na tej podstawie wyjaśnia zróżnicowany obraz trudności w uczeniu się i funkcjonowaniu ucznia, w tym ucznia z ADHD (W03);
- szczegółowo charakteryzuje założenia diagnozy neuropsychologicznej, porównuje zastosowanie wybranych metod i narzędzi oraz wyjaśnia możliwe neuropsychologiczne uwarunkowania złożonych trudności obserwowanych w funkcjonowaniu szkolnym ucznia (W04);
- szczegółowo wyjaśnia neuropsychologiczne podstawy wspierania funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego ucznia oraz integruje wiedzę dotyczącą regulacji autonomicznego układu nerwowego, neuroplastyczności, rezyliencji, relacji i bezpieczeństwa emocjonalnego, wskazując ich wzajemne znaczenie dla działań z zakresu terapii pedagogicznej (W05).
Oceny połówkowe (3,5 oraz 4,5) są stawiane kiedy student realizuje część EK na poziomie oceny niższej a część na poziomie oceny wyższej
Literatura
Literatura podstawowa:
Borkowska, A. R., & Domańska, Ł. (Red.). (2019). Nueropsychologia kliniczna dziecka: Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Naukowe PWN
Ciszewska-Psujek U. (2014/2015). Anatomiczno-funkcjonalne zróżnicowanie móżdżku a paradygmaty zaburzeń móżdżkowych, Biuletyn Logopedyczny Nr 1–2 (28–29)
Krasowicz-Kupis, G. (2019). Nowa psychologia dysleksji. Wydawnictwo Naukowe PWN. (fragmenty)
Blythe, S. G. (2018). Odruchy, uczenie się i zachowanie: Okno do umysłu dziecka. Nieinwazyjne podejście do rozwiązywania problemów związanych z uczeniem się i zachowaniem. Wydawnictwo Naukowe PWN. (fragmenty)
Materiały podawane studentom w trakcie zajęć.
Literatura uzupełniająca:
Blythe, S. G. (2011). Jak osiągać sukcesy w nauce? Uwaga, równowaga i koordynacja. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Blythe, S. G. (2018). Odruchy, uczenie się i zachowanie: Okno do umysłu dziecka. Nieinwazyjne podejście do rozwiązywania problemów związanych z uczeniem się i zachowaniem. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pąchalska, M., Kaczmarek, B., Kropotov J. (2018) Neuropsychologia kliniczna. Od teorii do praktyki. Warszawa: PWN
Taylor, H., & Vestergaard, M. D. (2022). Developmental dyslexia: Disorder or specialization in exploration? Frontiers in Psychology, 13, 889245. https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2022.889245/full
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: