Współczesne tendencje w pedagogice specjalnej WNP-PEZ-WPS-NP-2ST
Treści programowe:
1. Współczesna pedagogika specjalna: zmiany w rozumieniu jej celów i zadań, współczesne kierunki rozwoju oraz wyzwania wynikające z przemian społecznych, kulturowych i edukacyjnych. (2h)
2. Zmieniające się sposoby rozumienia niepełnosprawności: od ujęcia indywidualnego i medycznego do modeli społecznego, biopsychospołecznego i praw człowieka; norma i różnorodność, społeczne uwarunkowania niepełnosprawności (4h)
3. Od integracji do inkluzji: współczesne koncepcje edukacji osób ze zróżnicowanymi potrzebami, indywidualizacja kształcenia, wyrównywanie szans edukacyjnych, uczestnictwo i projektowanie dostępnego środowiska uczenia się. (4h)
4. Pedagogika specjalna jako obszar wsparcia osób z różnego rodzaju i stopnia niepełnosprawnościami: od opieki i rehabilitacji do wspierania sprawczości, samostanowienia i uczestnictwa, relacja pomocowa, podmiotowość osoby oraz etyczne granice profesjonalnego działania. (4h)
5. Pedagogika specjalna w perspektywie cyklu życia: zmieniające się potrzeby edukacyjne, rozwojowe i społeczne dzieci, młodzieży, osób dorosłych i starszych; uczenie się, samodzielność i uczestnictwo w różnych okresach życia. (4h)
6. Dostępność i uniwersalne projektowanie: współczesne rozwiązania w zakresie adaptacji środowiska fizycznego, społecznego, komunikacyjnego i cyfrowego do zróżnicowanych potrzeb i możliwości człowieka. (3h)
7. Przemiany systemów wsparcia osób z niepełnosprawnościami: wsparcie instytucjonalne i środowiskowe, deinstytucjonalizacja, życie w społeczności, współpraca międzysektorowa oraz udział osób z niepełnosprawnościami w projektowaniu dotyczących ich rozwiązań. (3h)
8. Innowacyjność i nowe kierunki rozwoju pedagogiki specjalnej: współczesne rozwiązania edukacyjne i rehabilitacyjne, wykorzystanie wiedzy naukowej i nowych technologii, diagnozowanie aktualnych problemów oraz projektowanie innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na zmieniające się potrzeby społeczne i edukacyjne. (6h)
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Efekty uczenia się
Student:
Student/ka:
NP2_W12 – zna i rozumie współczesne założenia wsparcia osób z różnego rodzaju i stopnia niepełnosprawnościami, w różnym wieku oraz ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, opiekuńczymi i wychowawczymi, w tym założenia edukacji włączającej i dostosowywania działań do indywidualnych potrzeb i możliwości.
NP2_W15 – zna i rozumie w stopniu pogłębionym współczesne pojęcia, teorie i rozwiązania metodyczne z zakresu pedagogiki specjalnej oraz kierunki ich przemian w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby społeczne i edukacyjne.
NP2_U07 – potrafi rozpoznawać bariery i zróżnicowane potrzeby uczestników działań pedagogicznych oraz planować innowacyjne rozwiązania edukacyjne i wspierające, dostosowane do ich możliwości, potrzeb i warunków funkcjonowania.
Kryteria oceniania
Warunkiem przystąpienia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach. Jeśli przedmiot trwa 15 godzin, dopuszcza się jedną nieusprawiedliwioną nieobecność, jeśli trwa 30 godzin - dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności. Nieobecność można usprawiedliwić na podstawie zwolnienia lekarskiego. Dodatkową nieobecność można zaliczyć po uzgodnieniu z osobą prowadzącą zajęcia. Absencja powyżej 8 nieusprawiedliwionych godzin dla 15-godzinnego cyklu oraz 16 nieusprawiedliwionych godzin dla cyklu 30-godzinnego wyklucza możliwość odrobienia zajęć i uzyskania zaliczenia przedmiotu.
Zaliczenie przedmiotu odbywa się na podstawie oceny z zaliczenia pisemnego (100 pkt.).
Zaliczenie pisemne obejmuje tematykę poruszaną na zajęciach oraz zawartą w zalecanych materiałach źródłowych. Sprawdzianu nie zalicza się (0%), jeśli student/ka w trakcie jego trwania korzysta z dodatkowych, niedozwolonych przez osobę prowadzącą materiałów i źródeł informacji, a także gdy materiał zaliczeniowy posiada cechy plagiatu.
Ocena końcowa:
60-67 pkt. - 3,0
68-75 pkt. - 3,5
76-83 pkt. - 4,0
84-91 pkt. - 4,5
92-100 pkt. - 5,0
OCENY wedle efektów kształcenia:
2,0
Student/ka nie posiada podstawowej wiedzy na temat współczesnych założeń wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, opiekuńczymi i wychowawczymi. Nie zna podstawowych pojęć, teorii i rozwiązań metodycznych współczesnej pedagogiki specjalnej ani kierunków ich przemian. Nie potrafi rozpoznawać barier i zróżnicowanych potrzeb uczestników działań pedagogicznych ani planować adekwatnych i innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych i wspierających.
3,0
Student/ka posiada podstawową wiedzę na temat współczesnych założeń wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, opiekuńczymi i wychowawczymi. Zna najważniejsze pojęcia, teorie i rozwiązania metodyczne współczesnej pedagogiki specjalnej oraz rozpoznaje podstawowe kierunki ich przemian. W typowych sytuacjach potrafi wskazać podstawowe bariery i potrzeby oraz zaproponować proste działania edukacyjne i wspierające dostosowane do możliwości i warunków funkcjonowania osoby.
3,5
Student/ka posiada uporządkowaną wiedzę na temat współczesnych założeń wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ze zróżnicowanymi potrzebami. Rozumie podstawowe pojęcia, teorie i rozwiązania metodyczne pedagogiki specjalnej oraz potrafi wskazywać różnice między wybranymi współczesnymi podejściami. Rozpoznaje bariery i potrzeby w mniej złożonych sytuacjach pedagogicznych oraz potrafi planować dostosowane działania wspierające, w tym wskazywać możliwości zastosowania rozwiązań innowacyjnych.
4,0
Student/ka posiada dobrą, pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat współczesnych założeń wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, opiekuńczymi i wychowawczymi. Potrafi analizować i porównywać współczesne pojęcia, teorie i rozwiązania metodyczne oraz wyjaśniać kierunki przemian zachodzących w pedagogice specjalnej. Poprawnie rozpoznaje bariery, potrzeby i uwarunkowania funkcjonowania osoby oraz wykorzystuje wiedzę do planowania działań edukacyjnych i wspierających, uzasadniając dobór proponowanych rozwiązań.
4,5
Student/ka posiada pogłębioną i dobrze zintegrowaną wiedzę na temat współczesnych kierunków pedagogiki specjalnej oraz różnych sposobów organizowania wsparcia osób ze zróżnicowanymi potrzebami. Sprawnie analizuje i krytycznie porównuje współczesne koncepcje i rozwiązania metodyczne, dostrzegając ich możliwości, ograniczenia i społeczne uwarunkowania. Trafnie rozpoznaje złożone bariery i potrzeby oraz projektuje adekwatne, zindywidualizowane i innowacyjne działania edukacyjne i wspierające, potrafiąc uzasadnić ich dobór i przewidywać możliwe konsekwencje ich zastosowania.
5,0
Student/ka posiada pogłębioną, uporządkowaną i bardzo dobrze zintegrowaną wiedzę na temat współczesnych tendencji w pedagogice specjalnej, założeń wsparcia osób ze zróżnicowanymi potrzebami oraz aktualnych koncepcji i rozwiązań metodycznych. Potrafi samodzielnie syntetyzować wiedzę, krytycznie oceniać różne podejścia i rozwiązania oraz formułować dobrze uzasadnione wnioski dotyczące kierunków rozwoju pedagogiki specjalnej. Wielostronnie analizuje nowe i złożone sytuacje, rozpoznaje bariery, potrzeby i uwarunkowania funkcjonowania osób oraz samodzielnie projektuje innowacyjne, adekwatne i uzasadnione działania edukacyjne i wspierające, uwzględniając ich możliwe skutki i ograniczenia.
ECTS [1 ECTS = 25(30)h]:
Udział w zajęciach - 30h
Przygotowanie do zajęć - 20 godz.
Przygotowanie do zaliczenia przedmiotu - 25 godz.
Suma godzin - 75
Liczba ECTS: 3
Literatura
LITERATURA OBOWIĄZKOWA
A. Krause (2011). Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej, Kraków, Impuls. (wybrane artykuły)
Cz. Kosakowski (2009). Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej, Toruń, Wyd. Akapit. (wybrane artykuły)
I. Chrzanowska, Pedagogika Specjalna. Od tradycji do współczesności, Impuls, Kraków. (wybrane artykuły)
Chrzanowska I. (2008), Edukacja „specjalna” w perspektywie zmiany, [w:] U. Bartnikowska, Cz. Kosakowski, A. Krause (2008), Współczesne problemy pedagogiki specjalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn, s. 19-25.
A.E. Sękowski, B.M. Cichy (2012), Wybitne zdolności w perspektywwie teorii i praktyki pedagogiki specjalnej, [w:] Z. Palak, D. Chimicz, A. Pawlak,Wielość obszarów we współczesnej pedagogice specjalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 83-106.
M. Kilian (2009). Geragogika specjalna w dobie starzenia się społeczeństw, [w:] Dylematy (niepełno)sprawności, rozważania na marginesie studiów kulturowo-społecznych, (red.) M. Dycht, L. Marszałek, Warszawa, Wydawnictwo Salezjańskie, (316-341).
plus materiały i skrypty własne
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
J. Binnebesel (2004). Nowe aspekty pedagogiki specjalnej, [w:] Rehabilitacja, opieka i edukacja specjalna w perspektywie zmiany, (red.) Cz. Kosakowski, A. Krause, Olsztyn, Wyd. UWM, (122-126).
A. Krause (2010). Pedagogika robocza, złudzenia i nadzieje alternatywności w pedagogice specjalnej, [w:] Edukacja alternatywna w XXI wieku, (red.), Z. Melosik, B. Śliwerski, Poznań-Kraków, Impuls, (39-49).
W. Dykcik (2009). Wprowadzenie w przedmiot pedagogiki specjalnej jako nauki. Tendencje rozwojowe pedagogiki specjalnej w zakresie opieki, edukacji i rehabilitacji, [w:] Pedagogika specjalna, (red.) W. Dykcik, Poznań, UAM, (13-137).
Dodatkowe materiały i skrypty będą udostępniane na platformie e-learningowej MS Teams.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: