Filozoficzne podstawy pedagogiki WNP-PEZ-FILPP-W-NP-2

Wykład obejmuje analizę genezy oraz rozwoju refleksji filozoficznej nad wychowaniem i edukacją. Studenci poznają podstawowe kierunki filozoficzne wpływające na rozwój myśli pedagogicznej, filozoficzne koncepcje człowieka oraz różne ujęcia wychowania, kształcenia i rozwoju człowieka. Omawiane są również zagadnienia związane z miejscem pedagogiki w systemie nauk, jej przedmiotem badań oraz powiązaniami z filozofią.
Istotnym elementem wykładu jest problematyka aksjologiczna obejmująca zagadnienia wartości, norm moralnych, odpowiedzialności, godności osoby ludzkiej, wolności oraz dobra wspólnego. Przedmiot podejmuje także refleksję nad współczesnymi wyzwaniami edukacyjnymi i społecznymi w perspektywie filozoficznej, ze szczególnym uwzględnieniem ich znaczenia dla praktyki wychowawczej, edukacyjnej oraz wspierania integralnego rozwoju człowieka.

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Koordynatorzy przedmiotu

Marcin Klimski

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

ECTS [1 ECTS = 30 godz.] - udział w wykładach – 15 godz. - analiza literatury obowiązkowej – 35 godz. - analiza literatury uzupełniającej oraz tekstów źródłowych – 25 godz. - przygotowanie notatek i opracowań z wykładów – 15 godz. - samodzielna analiza zagadnień filozoficznych i aksjologicznych – 15 godz. - przygotowanie do testu zaliczeniowego – 15 godz. Łącznie: 120 godz. (4 ECTS) ECTS [1 ECTS = 30 godz.] - udział w wykładach – 15 godz. - analiza literatury obowiązkowej – 25 godz. - analiza literatury uzupełniającej i tekstów źródłowych – 15 godz. - przygotowanie notatek i opracowań z wykładów – 10 godz. - samodzielna analiza zagadnień filozoficznych i pedagogicznych – 10 godz. - przygotowanie do testu zaliczeniowego – 15 godz. Łącznie: 90 godz. (3 ECTS)

Poziom przedmiotu

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika I stopnia: NP1_W01; NP1_W02; NP1_U14; symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia niestacjonarne jednolite magisterskie: PPW_W01, PPW_W02, PPW_U01, PPW_K07 symbole szczegółowych efektów uczenia się dla kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia niestacjonarne jednolite magisterskie: A.1. Efekty uczenia się określone przez uczelnię, zgodnie z uchwałą Senatu UKSW symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika specjalna: PSPE_W01 PSPE_U02 A.1.

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

Brak

Efekty uczenia się

Kierunek: Pedagogika specjalna
PSPE_W01
Student zna i rozumie w stopniu pogłębionym źródła, charakter, miejsce i znaczenie pedagogiki specjalnej w systemie nauk oraz jej przedmiotowe i metodologiczne powiązanie z naukami społecznymi, humanistycznymi i naukami o zdrowiu.

PSPE_U02
Student potrafi prawidłowo rozpoznawać zjawiska społeczne oraz interpretować je z punktu widzenia różnych obszarów pedagogiki specjalnej i innych nauk społecznych, humanistycznych i nauk o zdrowiu.

Kierunek: Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna
PPW_W01
Student zna i rozumie terminy i pojęcia pedagogiczne oraz ich zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych na
poziomie rozszerzonym; współczesne kierunki rozwoju pedagogiki, jej nurty i systemy pedagogiczne oraz jej historyczne i kulturowe uwarunkowania; posiada zaawansowaną i uporządkowaną wiedzę na temat podstaw filozofii wychowania i aksjologii pedagogicznej.

PPW_W02
Student zna i rozumie historyczne i współczesne teorie rozwoju człowieka, wychowania, uczenia się, nauczania (kształcenia); różne uwarunkowania i złożoność tych procesów z uwzględnieniem perspektywy biologicznej, filozoficznej, psychologicznej, społecznokulturowej.

PPW_U01
Student potrafi integrować i wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu nauk społecznych, humanistycznych, ścisłych i przyrodniczych w celu analizowania, interpretowania i wyjaśniania złożonych (również nietypowych) zjawisk pedagogicznych.

PPW_K07
Student jest gotowy do projektowania i wdrażania działań mających na celu edukację aksjologiczną i wychowanie ku wartościom – wprowadzanie dzieci (uczniów) w świat wartości ogólnoludzkich.

Kierunek: Pedagogika I stopnia:
NP1_W01
Student zna i rozumie terminologię używaną w pedagogice i rozumie jej źródła oraz zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych.

NP1_W02
Student zna i rozumie miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej przedmiotowe i metodologiczne, złożone powiązania z innymi dyscyplinami naukowymi.

NP1_U14
Student potrafi kierować procesami kształcenia i wychowania, posiada umiejętność pracy z grupą, zespołem wychowawczym, klasowym.

Kryteria oceniania

Ocena 5,0
Student wykazuje bardzo dobrą znajomość terminologii pedagogicznej i filozoficznej, poprawnie wyjaśnia miejsce pedagogiki w systemie nauk, rozumie filozoficzne i aksjologiczne podstawy wychowania oraz potrafi interpretować zjawiska edukacyjne i społeczne w świetle omawianych koncepcji.

Ocena 4,0
Student posiada dobrą wiedzę z zakresu filozoficznych podstaw pedagogiki, poprawnie posługuje się podstawowymi pojęciami oraz wyjaśnia związki między pedagogiką a innymi dyscyplinami naukowymi.

Ocena 3,0
Student posiada podstawową wiedzę z zakresu przedmiotu, zna najważniejsze pojęcia i koncepcje, jednak prezentuje ograniczoną umiejętność ich wyjaśniania i interpretacji.

Ocena 2,0
Student nie opanował podstawowych treści programowych i nie wykazuje znajomości kluczowych pojęć oraz zagadnień filozoficznych i pedagogicznych.

Skala ocen
90-100% punktów – 5,0
80-89% punktów – 4,5
70-79% punktów – 4,0
60-69% punktów – 3,5
50-59% punktów – 3,0
poniżej 50% punktów – 2,0

Literatura

Literatura obowiązkowa
Gałkowski S. (2017). Filozofia a pedagogika. Współzależności i granice. „Kwartalnik Pedagogiczny”, 62(1), 45-60. DOI: 10.5604/01.3001.0009.8112.
Leon XIV (2026). Encyklika Magnifica humanitas. W trosce o osobę ludzką w dobie sztucznej inteligencji.
Tischner J. (2020). Myślenie według wartości. Kraków: Znak.
Wojtyła K. (2021). Osoba i czyn. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Gadacz T. (2024). Myślenie krytyczne. Warszawa: Stentor.
Sztobryn S., Miczka-Pajestka M. (red.) (2020). Wokół filozofii wychowania. Studia i szkice. Kraków: Libron, ISBN 978-83-66269-36-1.

Literatura uzupełniająca
Andrzejuk A. (2007). Człowiek i decyzja. Warszawa: Navo.
Empryk J. (2023). „Implikacje etyczne na temat sztucznej inteligencji”. Społeczeństwo, nr 162(2), s. 69-81. DOI: 10.58324/s.325.
Galarowicz J. (2025). Fenomenologiczna etyka wartości. Kraków: Wydawnictwo Petrus.
Gogacz M. (1993). Podstawy wychowania. Niepokalanów: Wydawnictwo Ojców Franciszkanów.
Gogacz M. (1997). Osoba zadaniem pedagogiki. Wykłady bydgoskie. Warszawa: NAVO.
Gogacz M. (1995). Wprowadzenie do etyki chronienia osób. Warszawa: NAVO.
Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Skolimowski H. (1993). Filozofia żyjąca. Eko-filozofia jako drzewo życia. Warszawa: Pusty Obłok.
Stróżewski W. (1992). W kręgu wartości. Kraków: Znak.
Śliwerski B. (2012). Pedagogika ogólna. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Tatarkiewicz W. (2022). Historia filozofii (t. 1-3). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNP-PEZ-FILPP-W-NP-2 w USOSweb