Filozoficzne podstawy pedagogiki WNP-PE-PS-PPW-F-W

Wykład dotyczy następujących dwóch grup problemowych:
1. Metaprzedmiotowa: filozofia jako wiedza mądrościowa; dyscypliny filozoficzne; filozofia a inne typy wiedzy: nauka (nauki humanistyczne, przyrodnicze, społeczne, a w szczególności pedagogika), mądrość (praktyczna i teoretyczna), wiara, światopogląd, ideologia; przedmiot formalny filozofii, metody filozofii i cel poznania filozoficznego; epoki, nurty, kierunki i szkoły filozoficzne
2. Przedmiotowa (wybrane problemy filozoficzne z zakresu antropologii), np. kształcenie i wychowanie ( przedmiot wychowania, typy wiedzy, emocje i sprawności moralne): wolność ludzka (aspekt wolitywny decyzji, odpowiedzialność, wartość osoby ludzkiej); ludzkie poznanie (zakres, typy, relacja wiara–rozum; język i komunikacja, aspekt rozumowy decyzji); dobro osoby a dobro wspólne; struktura bytowa człowieka, w tym relacja duch-psyche-ciało; obszary kultury: nauka, moralność, sztuka i religia; wartości osobowe (prawda, dobro, piękno, świętość) a wartości transcendentalne.

Wykład problemowy z elementami konwersatoryjnymi. Każde zajęcia obejmują około 60 minut wykładu oraz około 30 minut dyskusji. Pierwsza dyskusja, prowadzona w formie studium przypadku (case study), wprowadza studentów w problematykę zajęć. Druga, realizowana na zakończenie wykładu w formule Q&A, służy pogłębieniu rozumienia omawianych zagadnień i wyjaśnieniu pojawiających się wątpliwości.
Celem dyskusji jest rozwijanie umiejętności identyfikowania problemów filozoficznych i pedagogicznych, stosowania pojęć filozoficznych do ich interpretacji, formułowania samodzielnych wniosków oraz uzasadniania własnego stanowiska. Metody te przygotowują studentów do udziału w dyskusji akademickiej, analizy przypadków oraz rozwiązywania zadań egzaminacyjnych opartych na studiach przypadku.
Do każdego wykładu wskazywana jest literatura obowiązkowa i uzupełniająca, służąca zarówno przygotowaniu do zajęć, jak i utrwaleniu oraz pogłębieniu omawianych treści.

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Koordynatorzy przedmiotu

Maria Boużyk

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

AKTYWNOŚĆ studenta i liczba godzin pracy: ___________________________________________ Godziny wykładu.................................................. 30 Przygotowanie się do zajęć………………… 15 lektury......................... PE: 15 /PS i PPiW: 30 Przygotowanie się do egzamin................................ 30 ____________________________________________ Sumaryczna liczba punktów ECTS PE: 3 /PS i PPiW: 4

Poziom przedmiotu

podstawowy

Punkty ECTS

PE: 3 / PS, PPiW: 4

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika, studia I stopnia: NP1_W01; NP1_W02; NP1_U14; symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika specjalna, studia jednolite magisterskie: PSPE_W01 PSPE_U02 A.1. symbole efektów uczenia się dla kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia stacjonarne jednolite magisterskie: PPW_W01, PPW_W02, PPW_U01, PPW_K07 symbole szczegółowych efektów uczenia się dla kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia stacjonarne jednolite magisterskie: A.1. Efekty uczenia się określone przez uczelnię, zgodnie z uchwałą Senatu UKSW

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

wykład prowadzony na poziomie podstawowym.

Efekty uczenia się

• (W) Student definiuje istotę poznania filozoficznego (cel, metoda, przedmiot); rozróżnia typy poznania naukowego (nauki społeczne, humanistyczne i ścisłe) oraz typy wiedzy (naukowa, światopoglądowa, ideologiczna); wskazuje przemiany zachodzące w filozofii na przestrzeni jej dziejów; wyjaśnia relacje między wiedzą filozoficzną a pedagogiczną; rozumie podstawowe pojęcia antropologii filozoficznej oraz ich implikacje dla praktyki wychowawczej i autowychowawczej (struktura bytowa człowieka, relacja duch-psyche-ciało, wartość osoby i wartości osobowe, poznanie praktyczne i teoretyczne, wolność, decyzja, natura i kultura)
• (U) Student analizuje i interpretuje problemy edukacyjne, wychowawcze i społeczno-kulturowe z wykorzystaniem podstawowych kategorii filozoficznych; stosuje terminologię filozoficzną do opisu i wyjaśniania zjawisk pedagogicznych; formułuje i uzasadnia własne stanowisko wobec wybranych problemów filozoficznych i wychowawczych
• (K) Student dostrzega znaczenie refleksji filozoficznej dla rozumienia człowieka, wychowania i kultury; wykazuje gotowość do krytycznej analizy problemów pedagogicznych z uwzględnieniem ich podstaw aksjologicznych i antropologicznych.

Kryteria oceniania

Ocena osiągnięcia efektów uczenia się odbywa się na podstawie stopnia opanowania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych przewidzianych dla przedmiotu.

Ocena 2,0 – student nie zna podstawowych pojęć filozoficznych, nie rozróżnia elementarnych faktów z zakresu historii filozofii (epoki, kierunki, szkoły, filozofowie) oraz nie potrafi zastosować pojęć filozoficznych do interpretacji problemów pedagogicznych.

Ocena 3,0 – student zna podstawowe pojęcia i zagadnienia filozoficzne oraz potrafi je poprawnie zdefiniować, jednak w ograniczonym stopniu dostrzega ich znaczenie dla pedagogiki i wychowania.

Ocena 3,5 – student poprawnie posługuje się podstawową terminologią filozoficzną, rozumie związki między wybranymi zagadnieniami filozoficznymi i pedagogicznymi oraz podejmuje próby ich interpretacji w odniesieniu do problemów wychowawczych.

Ocena 4,0 – student poprawnie analizuje podstawowe problemy filozoficzne, interpretuje je z wykorzystaniem właściwej terminologii oraz wskazuje ich znaczenie dla pedagogiki.

Ocena 4,5 – student trafnie analizuje i porównuje różne interpretacje problemów filozoficznych, poprawnie argumentuje swoje stanowisko oraz dostrzega konsekwencje określonych koncepcji filozoficznych dla teorii i praktyki wychowania.

Ocena 5,0 – student samodzielnie interpretuje problemy filozoficzne, formułuje pogłębione argumenty i wykorzystuje wiedzę filozoficzną do krytycznej analizy zagadnień pedagogicznych oraz społeczno-kulturowych.

Literatura

1. podręczniki: M. A. Krąpiec, S. Kamiński, Z. Zdybicka [i inni], Wprowadzenie do filozofii, Lublin 1996; R. Darowski, Filozofia człowieka. Zarys problematyki. Antologia tekstów, Kraków 2002.
2. Literatura przedmiotu: M.M. Boużyk, Człowiek – mit – wychowanie, Warszawa 2025; M.M. Boużyk Wychowanie otwarte na religię, Warszawa 2013; A. Bronk, Nauka wobec religii, Lublin 1996; S. Kamiński, Jak filozofować? Lublin 1989; Jan Paweł II, Encyklika Fides et Ratio, Watykan 1998; B. Kiereś, U podstaw pedagogiki personalistycznej. Filozoficzny kontekst sporu o wychowanie, PTTA, Lublin 2015; B. Kiereś, Człowiek i wychowanie. Od osoby do osobowości, Lublin 2017; H. Kiereś, Spór o sztukę, Lublin 1996;S. Kowalczyk, Człowiek w poszukiwaniu wartości. Elementy aksjologii personalistycznej, Lublin 2006; M.A. Krąpiec, Dlaczego zło?, Lublin 1995; M. A. Krąpiec, Suwerenność- czyja? Lublin 1996; M. A. Krąpiec, Ja- człowiek, Lublin 1991; M. A. Krąpiec, Język i świat realny, Lublin 1985; M. A. Krąpiec, U podstaw rozumienia kultury, Lublin 1991;J. Ratzinger, Wiara, prawda, tolerancja, Kielce 2005; T. Stępień, Wprowadzenie do antropologii filozoficznej św. Tomasza z Akwinu, Warszawa 2013; W. Vossenkuhl, Możliwość dobra. Etyka XXI wieku, Kraków 2012; Leksykon filozofii klasycznej, Lublin 1997.

W cyklu 2026/27_Z:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNP-PE-PS-PPW-F-W w USOSweb