Komunikacja interpersonalna WNP-PE-I-KOM
Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w podstawy komunikacji interpersonalnej jako kluczowego obszaru w pracy pedagoga. Student zdobywa wiedzę o modelach i mechanizmach komunikacji, poznaje bariery zakłócające porozumiewanie się oraz techniki wspierające proces komunikacyjny. Ćwiczenia mają charakter praktyczny – rozwijają umiejętność precyzyjnego formułowania wypowiedzi, aktywnego słuchania, stosowania komunikatów „Ja” i elementów NVC, rozpoznawania barier oraz radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych. Przedmiot kształtuje także postawę otwartości, dialogu i refleksyjności, wspierając rozwój kompetencji społecznych przyszłego pedagoga.
Przedmiot obejmuje 15 godzin ćwiczeń poświęconych podstawom komunikacji interpersonalnej. Zajęcia mają charakter aktywizujący – studenci pracują w parach i małych grupach, uczestniczą w dyskusjach, analizują przykłady oraz odgrywają scenki komunikacyjne. W ramach kursu omówione zostaną: modele komunikacji, bariery i zakłócenia, komunikacja werbalna i niewerbalna, aktywne słuchanie, komunikaty „Ja”, podstawy Porozumienia bez Przemocy (NVC) oraz elementy analizy transakcyjnej. Szczególny nacisk położony jest na rozwój praktycznych umiejętności komunikacyjnych i refleksji nad własnym stylem komunikacyjnym, niezbędnych w pracy z uczniami i innymi uczestnikami procesu wychowawczego.
|
W cyklu 2026/27_Z:
Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w podstawy komunikacji interpersonalnej jako kluczowego obszaru w pracy pedagoga. Student zdobywa wiedzę o modelach i mechanizmach komunikacji, poznaje bariery zakłócające porozumiewanie się oraz techniki wspierające proces komunikacyjny. Ćwiczenia mają charakter praktyczny – rozwijają umiejętność precyzyjnego formułowania wypowiedzi, aktywnego słuchania, stosowania komunikatów „Ja” i elementów NVC, rozpoznawania barier oraz radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych. Przedmiot kształtuje także postawę otwartości, dialogu i refleksyjności, wspierając rozwój kompetencji społecznych przyszłego pedagoga. Przedmiot obejmuje 8 godzin ćwiczeń poświęconych podstawom komunikacji interpersonalnej. Zajęcia mają charakter aktywizujący – studenci pracują w parach i małych grupach, uczestniczą w dyskusjach, analizują przykłady oraz odgrywają scenki komunikacyjne. W ramach kursu omówione zostaną: modele komunikacji, bariery i zakłócenia, komunikacja werbalna i niewerbalna, aktywne słuchanie, komunikaty „Ja”, podstawy Porozumienia bez Przemocy (NVC) oraz elementy analizy transakcyjnej. Szczególny nacisk położony jest na rozwój praktycznych umiejętności komunikacyjnych i refleksji nad własnym stylem komunikacyjnym, niezbędnych w pracy z uczniami i innymi uczestnikami procesu wychowawczego. |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W zakresie wiedzy Student:
W01: opisuje podstawowe modele i mechanizmy komunikacji interpersonalnej;
W02: identyfikuje i charakteryzuje bariery oraz zakłócenia w procesie komunikacji, a także wyjaśnia zasady stosowania podstawowych technik usprawniających komunikację interpersonalną, w tym aktywnego słuchania, komunikatu „Ja”, parafrazy i podstaw NVC.
W zakresie umiejętności Student:
U01: formułuje precyzyjne, spójne i dostosowane do odbiorcy wypowiedzi;
U02: stosuje podstawowe techniki komunikacji wspierające porozumiewanie się, w tym parafrazowanie, odzwierciedlanie emocji, komunikat „Ja” oraz cztery kroki NVC;
U03: rozpoznaje bariery komunikacyjne i adekwatnie reaguje na pojawiające się zakłócenia w komunikacji;
U04: dobiera i stosuje strategie komunikacyjne adekwatne do sytuacji konfliktowych i trudnych.
W zakresie kompetencji społecznych Student:
K01: uzasadnia znaczenie właściwej komunikacji dla budowania atmosfery współpracy z uczniami i innymi uczestnikami procesu wychowawczego oraz uwzględnia tę wiedzę we własnych działaniach komunikacyjnych;
K02: dokonuje autorefleksji nad własnym stylem komunikowania się, rozpoznaje obszary wymagające doskonalenia i podejmuje działania służące rozwijaniu własnych kompetencji komunikacyjnych
Kryteria oceniania
Ocena 3,0 (dostateczna)
Wiedza: student opisuje w podstawowym zakresie modele i mechanizmy komunikacji interpersonalnej (W01), rozpoznaje główne bariery komunikacyjne oraz wymienia i krótko charakteryzuje podstawowe techniki usprawniające komunikację (W02).
Umiejętności: student formułuje prostą wypowiedź dostosowaną do odbiorcy (U01), stosuje co najmniej jedną z poznanych technik komunikacyjnych (U02), rozpoznaje podstawowe bariery komunikacyjne i wskazuje możliwy sposób reakcji (U03) oraz proponuje prostą strategię postępowania w sytuacji trudnej lub konfliktowej (U04).
Kompetencje społeczne: student wskazuje znaczenie komunikacji dla budowania współpracy i relacji z innymi (K01) oraz podejmuje podstawową refleksję nad własnym sposobem komunikowania się (K02).
Ocena 3,5 (dostateczna plus)
Student realizuje część efektów uczenia się na poziomie oceny 3,0, a część na poziomie oceny 4,0.
Ocena 4,0 (dobra)
Wiedza: student charakteryzuje podstawowe modele i mechanizmy komunikacji interpersonalnej (W01), wyjaśnia przyczyny i skutki najczęstszych barier komunikacyjnych oraz omawia zasady stosowania poznanych technik komunikacyjnych, wskazując ich znaczenie w pracy pedagoga (W02).
Umiejętności: student formułuje precyzyjne i spójne wypowiedzi dostosowane do odbiorcy (U01), poprawnie stosuje podstawowe techniki komunikacyjne, w tym parafrazę, komunikat „Ja” i elementy NVC (U02), adekwatnie reaguje na bariery komunikacyjne (U03) oraz dobiera odpowiednie strategie do typowych sytuacji trudnych i konfliktowych (U04).
Kompetencje społeczne: student uzasadnia znaczenie komunikacji dla budowania relacji i współpracy (K01), analizuje własny sposób komunikowania się oraz wskazuje obszary wymagające dalszego rozwoju (K02).
Ocena 4,5 (dobra plus)
Student realizuje część efektów uczenia się na poziomie oceny 4,0, a część na poziomie oceny 5,0.
Ocena 5,0 (bardzo dobra)
Wiedza: student szczegółowo charakteryzuje i porównuje modele oraz mechanizmy komunikacji interpersonalnej (W01), analizuje źródła i konsekwencje barier komunikacyjnych, wyjaśnia zasady działania poznanych technik oraz uzasadnia ich zastosowanie w różnych sytuacjach edukacyjnych i wychowawczych (W02).
Umiejętności: student precyzyjnie i elastycznie dostosowuje sposób komunikowania się do odbiorcy i sytuacji (U01), sprawnie dobiera i stosuje poznane techniki komunikacyjne oraz integruje różne strategie komunikacyjne (U02), samodzielnie i adekwatnie reaguje na bariery i zakłócenia w komunikacji (U03) oraz skutecznie dobiera strategie działania w złożonych sytuacjach trudnych i konfliktowych (U04).
Kompetencje społeczne: student świadomie wykorzystuje sposób komunikowania się do budowania współpracy i dobrej atmosfery relacji (K01), dokonuje pogłębionej autorefleksji nad własnym stylem komunikowania się, rozpoznaje jego mocne strony i ograniczenia oraz podejmuje działania służące rozwijaniu własnych kompetencji komunikacyjnych (K02).
Literatura
Literatura podstawowa:
1. McKay M., Davis M., Fanning P. (2001) Sztuka skutecznego porozumiewania się. GWP.
2. Stewart J. (2002), Mosty zamiast murów.O komunikowaniu się między ludźmi. PWN.
Literatura uzupełniająca:
1. Fisher R., Ury W., Patton B. (2000), Dochodząc do TAK. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
2. Chełpa S., Witkowski T. (1999), Psychologia Konfliktów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza UNUS.
3. Rosenberg M. B. (2022), To, co powiesz może zmienić świat. O języku pokoju w świecie konfliktów, Warszawa: Czarna Owca.
4. Rosenberg M. B. (2016), Porozumienie bez przemocy: o języku życia, Wydawnictwo Czarna owca.
5. Wachtel P. L. (2012), Komunikacja terapeutyczna. Kraków: Wydawnictwo UJ.
6. Fijewska-Król M. (2001), Stanowczo, łagodnie, bez lęku. Wydawnictwo Intra
7. Wieczorek L. (2013), Nie mów przepraszam nie mów kocham. Warszawa: Czarna Owca.
8. Stelmach E., Dawid-Sawicka M. (2023), 13 wzorców dobrej komunikacji i relacji. Analiza transakcyjna w praktyce. Wolters Kluwer.
9 Stein A., (2024) Komunikacja. Droga do zrozumienia siebie i innych, Mamania, Warszawa .
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: