Poznając łowców-zbieraczy (znaczenie rozwijania kompetencji badawczo-interpretacyjnych archeologów) WNHS-AR-MON3
Celem przedmiotu, jest przekazanie wiedzy Studentom na temat dziedzictwa kulturowego społeczności łowiecko-zbierackich, na tle historii badań takich społeczności, stosunku do społeczności rdzennych i ich kultur. Przybliżone zostaną źródła etnoarcheologiczne, co ma znaczenie w poszerzaniu perspektyw interpretacyjno-badawczych istotnych zwłaszcza w pracy naukowej archeologów; Omówiony zostanie również koczowniczy styl życia w zróżnicowanych ekosystemach (wybrane przykłady); Sposoby organizacji społecznej. Znaczenie systemów pokrewieństwa, ról kobiet i mężczyzn;
Sposoby produkcji i obróbki surowców na tle zróżnicowanych materialnych wytworów kulturowych; Wykorzystanie narzędzi i broni - w perspektywie porównawczej (techniki i strategie łowieckie a zbieractwo). Studenci zapoznają się również z koncepcją symbolicznej wymiany darów; poznają wybrane treści wierzeniowe w tym zachowania funeralne stosunek do przodków; wytwory sztuki, sfery rytuałów i inne zjawiska omawiane na wybranych przykładach.
|
W cyklu 2025/26_Z:
1. Wprowadzenie do zajęć. |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
AR1_W11 Student zna i rozumie podstawowe zagadnienia dotyczące rozwoju człowieka oraz przemian społeczno-kulturowych zachodzących w społecznościach łowiecko-zbierackich w pradziejach oraz w wybranych okresach historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem ich organizacji społecznej, gospodarki i sposobów adaptacji do środowiska, relacji do środowiska.
AR1_W14 Student zna podstawowe surowce i materiały wykorzystywane przez społeczności łowiecko-zbierackie oraz rozumie sposoby ich pozyskiwania, obróbki i zastosowania w wytwarzaniu narzędzi i innych elementów kultury materialnej w danych ekosystemach.
AR1_K01 Student rozumie znaczenie wiedzy z różnych dyscyplin, w tym archeologii, antropologii, paleoekologii i nauk przyrodniczych, w badaniu społeczności łowiecko-zbierackich oraz dostrzega potrzebę samodzielnego pogłębiania wiedzy.
AR1_U17 Student potrafi przedstawić, w formie naukowej i popularyzatorskiej, podstawowe informacje dotyczące społeczności łowiecko-zbierackich, wykorzystując wiedzę archeologiczną oraz ustalenia nauk pomocniczych.
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest przygotowanie do egzaminu końcowego (związanego m.in z wcześniej przygotowaną pracą śródsemestralną w formie prezentacji z wykorzystaniem konspektu oraz przygotowania do odpowiedzi na zadane podczas egzaminu pytania z tematyki poruszanej podczas zajęć oraz w kontekście zadanej literatury.
Ocena końcowa (OK) składa się z ocen częściowych z:
ocena śródokresowa: (OŚ) - 30%
egzaminu (OE)- 60 %
oraz ze znajomości lektur (ZL) - 10%
OK= OŚ x 0,3 + OE x 0,6 +ZL x 0,1
Szczegóły dotyczące uzyskanej oceny:
Ocena bardzo dobra (5,0)
Student bardzo dobrze zna i rozumie zagadnienia dotyczące rozwoju człowieka oraz społeczno-kulturowych aspektów życia społeczności łowiecko-zbierackich. Trafnie charakteryzuje wykorzystywane surowce i materiały, techniki ich obróbki oraz sposoby wytwarzania i użytkowania narzędzi. Samodzielnie analizuje źródła archeologiczne i etnograficzne, uwzględnia ograniczenia interpretacyjne oraz krytycznie ocenia stereotypy i utrwalone wyobrażenia o łowcach-zbieraczach. Formułuje logiczne wnioski, poprawnie posługuje się terminologią i samodzielnie poszerza wiedzę, korzystając z literatury naukowej oraz dorobku nauk pomocniczych.
Ocena dobra (4,0) Student dobrze zna zagadnienia dotyczące społeczności łowiecko-zbierackich, ich organizacji społecznej, sposobów gospodarowania, wierzeń i praktyk obrzędowych. Poprawnie charakteryzuje wykorzystywane surowce i materiały oraz techniki ich obróbki. Potrafi analizować wybrane źródła archeologiczne i etnograficzne, porównywać przykłady oraz formułować wnioski. Posługuje się właściwą terminologią i korzysta z literatury naukowej, jednak jego analizy nie zawsze są pogłębione, a krytyczna ocena źródeł i interpretacji bywa ograniczona.
Ocena dostateczna (3,0) Student posiada podstawową wiedzę o rozwoju człowieka i wybranych aspektach życia społeczności łowiecko-zbierackich. Rozpoznaje najważniejsze surowce, materiały, narzędzia i sposoby ich wykorzystania. Potrafi opisać podstawowe zagadnienia dotyczące organizacji społecznej, gospodarki, wierzeń i praktyk obrzędowych oraz wskazać przykłady źródeł archeologicznych i etnograficznych. Posługuje się podstawową terminologią, jednak jego wypowiedzi mają głównie charakter opisowy, a analiza źródeł, formułowanie wniosków i samodzielne wykorzystanie literatury są ograniczone.
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Literatura podstawowa:
Clottes J., Lewis-Wiliams D.(2009), Prehistoryczni szamani. Trans i magia w zdobionych grotach, w tłum. A. Gronowska, Warszawa;
Hiatt, L,. (1982), Traditional Attitudes to Land Resources. [W:] Aboriginal Sites, Rites, and Resource Development, red. R. M. Berndt, 13–26. Perth: University of Western Australia Press
Robson, A. J., and Hillard S. Kaplan (2006), Viewpoint: The Economics of Hunter-Gatherer Societies and the Evolution of Human Characteristics. „Canadian Journal of Economics”, 39, nr 2: 375–98.
Rozwadowski A. (2009), Obrazy z przeszłości: hermeneutyka sztuki naskalnej, UAM, Poznań;
Sahlins, M. (2003) Pierwotne społeczeństwo dobrobytu. W: E. Nowicka, M. Kempny (red.), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej (s. 275–306);
Wilson, David Sloan. 1998. Hunting, Sharing, and Multi-Level Selection. „Current Anthropology”, 39, nr 1: 73–97.
Literatura dodatkowa:
Anisimow A. (1971), Wierzenia ludów Północy, Warszawa;
Bęben W., (2021), Aborygeni, pierwsi nomadzi. Życie i kultura,
Graham Harvey (red.), (2013), The Handbook of Contemporary Animism, Publisher: Acumen
Richard B., Lee Iren De Vore, Man the Hunter, 1968
Sahlins, M. (1972), Stone Age Economics. Chicago: Aldine.
Winterhalder, Bruce. 2001. The Behavioral Ecology of Hunter-Gatherers. [W:] Hunter-Gatherers: An Interdisciplinary Perspective, red. Catherine Panter-Brick, Robert H. Layton, Peter Rowley-Conwy, 12–38. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura podstawowa: Literatura dodatkowa: |
W cyklu 2026/27_Z:
Literatura podstawowa: Literatura dodatkowa: |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
brak |
W cyklu 2026/27_Z:
brak |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: