Antropologia filozoficzna i metafizyka WK-S-st-A
Przedmiot stanowi wprowadzenie do antropologii filozoficznej i metafizyki, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień istotnych dla rozumienia człowieka jako podmiotu prawa. Punktem wyjścia jest pytanie o specyfikę poznania filozoficznego oraz o metafizyczne podstawy opisu człowieka. W ramach zajęć omawiane są podstawowe pojęcia metafizyczne, w szczególności byt, akt i możność, materia i forma, akt istnienia, substancja oraz własności transcendentalne bytu. Na tym tle analizowana jest struktura bytowa człowieka oraz problem jego tożsamości mimo zachodzących w nim zmian.
Istotną część przedmiotu stanowi problem relacji duszy i ciała. Historyczne koncepcje człowieka - w szczególności stanowiska platońskie, arystotelesowsko-tomistyczne i nowożytne - służą ukazaniu różnych sposobów rozumienia jedności psychofizycznej człowieka. Analizowane są zagadnienia życia i śmierci, cielesności, integralności człowieka, samoistności duszy, osobowego sposobu istnienia, indywidualności, godności i relacyjnego wymiaru osoby.
Kolejny blok zagadnień dotyczy dynamiki ludzkiego poznania i działania. Państwo Studenci poznają klasyczną teorię władz człowieka, obejmującą poznanie zmysłowe i intelektualne, zmysły zewnętrzne i wewnętrzne, wyobraźnię, pamięć, intelekt, zmysłowe władze dążeniowe oraz wolę. Omawiane są mechanizmy przechodzenia od postrzeżenia i doświadczenia do pojęcia i rozumienia, a także rola uczuć i dążeń w strukturze ludzkiego działania. Szczególne miejsce zajmuje problem wolności oraz współdziałania intelektu, woli i uczuć w procesie podejmowania decyzji od rozpoznania dobra i powstania zamiaru, przez namysł i wybór środków, aż po wykonanie i ocenę czynu.
Problematyka antropologiczna i metafizyczna jest na bieżąco odnoszona do zagadnień prawnych. Analizowane są filozoficzne podstawy takich kategorii jak podmiotowość i godność człowieka, zdolność do działania, autonomia, odpowiedzialność, wina, poczytalność, dobrowolność, przymus, zamiar, integralność cielesna oraz tożsamość osoby. Przedmiot ma kształtować umiejętność rozpoznawania antropologicznych i metafizycznych założeń obecnych w argumentacji prawniczej oraz odróżniania twierdzeń dotyczących natury człowieka od ocen i rozstrzygnięć normatywnych.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Student zna i rozumie podstawowe pojęcia i problemy antropologii filozoficznej i metafizyki, w szczególności dotyczące natury człowieka, jego struktury bytowej, jedności cielesno-duchowej, osobowego sposobu istnienia i tożsamości
Student zna i rozumie filozoficzne podstawy godności i podmiotowości osoby ludzkiej oraz znaczenie rozumności, wolności, cielesności i relacyjności dla określenia miejsca człowieka we wspólnocie i porządku prawnym.
Student zna i rozumie antropologiczne podstawy ludzkiego działania, w szczególności rolę poznania, uczuć, woli, wolnego wyboru i procesu podejmowania decyzji, oraz ich znaczenie dla rozumienia dobrowolności, odpowiedzialności i przypisywania człowiekowi jego czynów.
Student zna i rozumie związek między określoną koncepcją człowieka a aksjologicznymi założeniami prawa, w tym wpływ rozumienia osoby, godności, dobra, wolności i odpowiedzialności na sposób ujmowania praw i obowiązków człowieka.
Kryteria oceniania
Bezwzględnym warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uczestnictwo w co najmniej 12 wykładach (dopuszcza się 3 nieusprawiedliwione nieobecności w trakcie semestru). Obecność będzie sprawdzana za pośrednictwem MSTeamsów.
Ocena końcowa uwzględnia:
1. Test wiedzy (30% oceny końcowej)
Test wielokrotnego wyboru obejmujący podstawowe zagadnienia antropologii filozoficznej i metafizyki omawiane podczas zajęć.
Skala ocen:
- 13-12 pkt - bardzo dobry (5,0);
- 11 pkt - dobry plus (4,5);
- 10-9 pkt - dobry (4,0);
- 8 pkt - dostateczny plus (3,5);
- 7-6 pkt - dostateczny (3,0);
- 5 pkt i mniej - niedostateczny (2,0).
Test służy przede wszystkim weryfikacji znajomości i rozumienia podstawowych pojęć, koncepcji i problemów z zakresu antropologii filozoficznej i metafizyki.
2. Przygotowanie referatu (30% oceny końcowej)
Państwo Studenci, w mniejszych grupach, przygotowują referat poświęcony problemowi antropologiczno-prawnemu występującemu w jednym z następujących orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka:
- Pretty v. United Kingdom;
- Odièvre v. France;
- Lambert and Others v. France.
Referat powinien obejmować:
(1) zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego i istotnego problemu prawnego;
(2) identyfikację problemu antropologicznego, metafizycznego lub aksjologicznego występującego w sprawie;
(3) zastosowanie pojęć i koncepcji omawianych podczas zajęć;
(4) rekonstrukcję założeń dotyczących człowieka, osoby, godności, wolności, cielesności lub odpowiedzialności obecnych w argumentacji dotyczącej sprawy;
(5) ocenę związku między przyjętymi założeniami antropologicznymi a argumentacją lub rozstrzygnięciem prawnym;
(6) sformułowanie i uzasadnienie własnych wniosków.
Przy ocenie uwzględnia się poprawność merytoryczną, umiejętność zastosowania wiedzy filozoficznej do analizy problemu prawnego, jakość argumentacji, samodzielność i spójność wywodu.
3. Prezentacja referatu na forum grupy (20% oceny końcowej)
Państwo Studenci prezentują najważniejsze tezy przygotowanego referatu i uczestniczą w dyskusji dotyczącej przedstawionego problemu.
Ocenie podlegają:
- jasność i logiczność prezentacji;
- poprawność posługiwania się pojęciami filozoficznymi i prawnymi;
- umiejętność wyodrębnienia głównego problemu;
- sposób uzasadniania przyjętego stanowiska;
- umiejętność odpowiedzi na pytania i udziału w dyskusji.
4. Obecność na zajęciach (15% oceny końcowej)
Oceniana jest systematyczna obecność Państwa Studentów na zajęciach, umożliwiająca uczestnictwo w realizacji treści programowych, analizie problemów i dyskusjach. Obecność sprawdzana będzie za pomocą MSTeamsów.
Skala ocen:
- 0 nieusprawiedliwionych nieobecności - b. dobry,
- 1 nieusprawiedliwiona nieobecność - dobry plus,
- 2 nieusprawiedliwione nieobecności - dobry,
- 3 nieusprawiedliwione nieobecności - dostateczny.
- co najmniej 4 nieusprawiedliwione nieobecności - niedostateczny (niezaliczenie przedmiotu niezależnie od pozostałych wyników).
5. Aktywność na zajęciach (5% oceny końcowej)
Ocenie podlega merytoryczny udział w zajęciach, w szczególności:
- udział w dyskusji;
- analiza przedstawianych kazusów i orzeczeń;
- formułowanie pytań i argumentów;
- odnoszenie omawianych koncepcji antropologicznych i metafizycznych do problematyki prawnej.
Ustalenie oceny końcowej
Ocena końcowa z przedmiotu jest ustalana jako średnia ważona poszczególnych elementów:
Ocena z testu wiedzy x 30% + ocena z referatu x 30% +
+ ocena z prezentacji referatu x 20% + ocena za obecność x 15% +
+ ocena za aktywność x 5%.
Wszystkie elementy zaliczenia mają charakter obowiązkowy. Nieprzystąpienie do testu, nieprzygotowanie odpowiedzi na kazus albo nieprzeprowadzenie prezentacji oznacza niezaliczenie przedmiotu, tak samo jak liczba obecności mniejsza niż 13.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: