Nowożytny teatr polski i europejski WH-KU-M-I-2-NTPE
Celem przedmiotu jest zapoznanie osób studiujących z najważniejszymi przemianami teatru polskiego i europejskiego od XVI wieku po awangardę początku XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem przemian XIX i przełomu XIX i XX wieku) oraz z podstawowymi pojęciami dotyczącymi dramatu, aktorstwa, reżyserii i organizacji życia teatralnego. Zajęcia mają na celu rozwijanie umiejętności analizy tekstów dramatycznych jako materiału teatralnego oraz interpretowania manifestów, tekstów teoretycznych, materiałów wizualnych, prasy i dokumentacji teatralnej jako źródeł historii teatru. Istotnym celem jest także kształcenie umiejętności rozpoznawania i porównywania różnych konwencji scenicznych, modeli aktorstwa, organizacji zespołu i relacji z publicznością oraz ujmowania tych zjawisk w kontekście przemian społecznych, politycznych, ekonomicznych i technologicznych. Zajęcia służą również doskonaleniu umiejętności samodzielnego korzystania z literatury przedmiotu i materiałów źródłowych, formułowania własnych wniosków i uzupełniania wiedzy, a także przygotowaniu do wykorzystywania zdobytych kompetencji w dalszym kształceniu, działalności zawodowej i aktywności związanej z kulturą.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
- Student/ka zna najważniejsze zjawiska, procesy i przemiany teatru polskiego i europejskiego od XVI wieku po awangardę początku XX wieku;
- Student/ka zna podstawowe pojęcia dotyczące historii dramatu, aktorstwa, reżyserii, publiczności i życia teatralnego;
- Student/ka rozumie związki między przemianami teatru a procesami społecznymi, politycznymi, ekonomicznymi i technologicznymi;
- Student/ka potrafi analizować tekst dramatyczny jako materiał teatralny, uwzględniając jego kontekst historyczny i kulturowy;
- Student/ka potrafi analizować manifesty, teksty teoretyczne, materiały wizualne, prasę i dokumentację teatralną jako źródła do historii teatru;
- Student/ka potrafi rozpoznawać i porównywać różne konwencje sceniczne, modele aktorstwa, organizacji zespołu i relacji z publicznością;
- Student/ka potrafi samodzielnie korzystać z literatury przedmiotu i materiałów źródłowych, uzupełniać wiedzę oraz formułować własne wnioski;
- Student/ka jest gotów/gotowa wykorzystywać zdobytą wiedzę i umiejętności w dalszym kształceniu, działalności zawodowej oraz aktywności związanej z kulturą i życiem społecznym.
Kryteria oceniania
Na ocenę końcową składają się:
10% - obecność na zajęciach i bieżące przygotowanie do zajęć.
Dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku większej liczby nieusprawiedliwionych nieobecności student/ka ma obowiązek samodzielnego opanowania materiału w terminie wskazanym przez prowadzącą.
40% - aktywność na zajęciach.
50% - esej zaliczeniowy pisany stacjonarnie w wyznaczonym terminie sesji egzaminacyjnej.
Osoby studiujące otrzymują temat lub zestaw tematów do wyboru i przygotowują pracę w czasie 90 minut. Esej powinien wykazać znajomość problematyki omawianej na zajęciach, umiejętność analizy i interpretacji materiału oraz samodzielnego formułowania i uzasadniania wniosków.
Bardzo dobry – Student/ka bardzo dobrze zna najważniejsze zjawiska i przemiany teatru polskiego i europejskiego, swobodnie posługuje się podstawowymi pojęciami, samodzielnie łączy omawiane zjawiska z ich kontekstami społecznymi i kulturowymi oraz przeprowadza pogłębioną analizę tekstów i materiałów źródłowych, formułując trafne i dobrze uzasadnione wnioski.
Dobry – Student/ka dobrze zna najważniejsze zjawiska i przemiany teatru, poprawnie posługuje się podstawowymi pojęciami, rozpoznaje ich najważniejsze konteksty społeczne i kulturowe oraz samodzielnie analizuje teksty i materiały źródłowe, formułując poprawne i uzasadnione wnioski.
Dostateczny – Student/ka zna podstawowe zjawiska, pojęcia i konteksty omawiane na zajęciach, potrafi je poprawnie rozpoznać oraz przeprowadzić podstawową analizę tekstu lub materiału źródłowego i sformułować proste wnioski.
Niedostateczny – Student/ka nie zna podstawowych zjawisk i pojęć omawianych na zajęciach oraz nie potrafi analizować tekstów i materiałów źródłowych ani formułować poprawnych wniosków.
Literatura
Teksty teoretyczne, programowe i krytyczne:
1. Adolphe Appia, Dzieło sztuki żywej i inne prace, przeł. Janina Hera, Leszek Kossobudzki, Hanna Szymańska, wybór i noty Janina Hera, Warszawa 1974 (wybrane fragmenty).
2. Edward Gordon Craig, O sztuce teatru, wybór Grzegorz Sinko, przeł. Maria Skibniewska, wstęp i noty Zygmunt Hübner, Warszawa 1985 (wybrane fragmenty).
3. Émile Jaques-Dalcroze, Pisma wybrane, przeł. Magdalena Bogdan, Barbara Wakar, Warszawa 1992 (wybrane fragmenty).
4. Victor Hugo, Przedmowa do dramatu „Cromwell”, przeł. Jerzy Parvi, w: Manifesty romantyzmu 1790–1830. Anglia, Niemcy, Francja, wybór i oprac. Alina Kowalczykowa, Warszawa 1975 (wybrane fragmenty).
5. Tomasz Kireńczuk, Od sztuki w działaniu do działania w sztuce. Filippo Tommaso Marinetti i teatr włoskich futurystów, Kraków 2008 (wybrane fragmenty).
6. Lope de Vega, Nowa sztuka pisania komedii w dzisiejszych czasach przedstawiona Akademii w Madrycie, przeł. Urszula Aszyk, Gdańsk 2009 (wybrane fragmenty).
7. Agata Łuksza, Tort Marcello. Kultury fanowskie w teatrze XIX wieku, Kraków 2023 (wybrane fragmenty).
8. Filippo Tommaso Marinetti, Emilio Settimelli, Bruno Corra, Futurystyczny teatr syntetyczny.
9. Wsiewołod Meyerhold, Rekonstrukcja teatru, przeł. Jerzy Rdułtowski, „Pamiętnik Teatralny” 1956, z. 2–3, s. 352–380 (wybrane fragmenty).
10. Adam Mickiewicz, Wykłady o literaturze słowiańskiej, Lekcja XVI, 4 kwietnia 1843.
11. Piotr Morawski, Oświecenie. Przedstawienia, Warszawa 2017 (wybrane fragmenty).
12. Włodzimierz Niemirowicz-Danczenko, O teatrze, przeł. Kazimierz Piotrowski, Warszawa 1957 (wybrane fragmenty).
13. Katarzyna Osińska, Klasztory i laboratoria. Rosyjskie studia teatralne. Stanisławski, Meyerhold, Sulerżycki, Wachtangow, Gdańsk 2003 (wybrane fragmenty).
14. Ewa Partyga, Wiek XIX. Przedstawienia, Warszawa 2016 (wybrane fragmenty).
15. Konstantin Stanisławski, Moje życie w sztuce, przeł. Zofia Petersowa, [w tegoż:], Pisma, t. 1, Warszawa 1954 (wybrane fragmenty).
16. August Strindberg, Przedmowa do „Panny Julii”, [w tegoż:], Wybór dramatów, przeł. Zygmunt Łanowski, Wrocław 1977.
17. Tristan Tzara, Manifest Dada, 1918.
18. Stanisław Wyspiański, Studium o „Hamlecie” (wybrane fragmenty).
Dramaty:
1. Wojciech Bogusławski, Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale (wybrane fragmenty).
2. Pierre Corneille, Cyd (wybrane fragmenty).
3. Anton Czechow, Mewa, [w tegoż:], Utwory wybrane, t. 6: Utwory sceniczne, Warszawa 2025 (wybrane fragmenty).
4. Anton Czechow, Wiśniowy sad [w tegoż:], Utwory wybrane, t. 6: Utwory sceniczne, Warszawa 2025 (wybrane fragmenty).
5. Johann Wolfgang Goethe, Faust (wybrane fragmenty).
6. Gerhart Hauptmann, Tkacze. Dramat z lat czterdziestych, przeł. Gustaw Baumfeld, Kraków 2021 (wybrane fragmenty).
7. Henrik Ibsen, Nora, czyli Dom lalki (wybrane fragmenty).
8. Alfred Jarry, Ubu król, czyli Polacy, przeł. Tadeusz Boy-Żeleński, Warszawa 1936 (wybrane fragmenty).
9. Maurice Maeterlinck, Ślepcy, przeł. Zenon Przesmycki, Warszawa 1894 (wybrane fragmenty).
10. Henri Meilhac, Ludovic Halévy, Życie paryskie, muzyka Jacques Offenbach (wybrane fragmenty).
11. Feliks Schober, Podróż po Warszawie. Operetka komiczna w siedmiu obrazach, Warszawa 1878 (wybrane fragmenty).
12. Eugène Scribe, Szklanka wody (wybrane fragmenty).
13. William Shakespeare, Hamlet, akt III, scena 2.
14. William Shakespeare, Henryk V, Prolog.
15. George Bernard Shaw, Profesja pani Warren, [w tegoż:], Sztuki przyjemne i nieprzyjemne, przeł. Florian Sobieniowski, Warszawa 1956 (wybrane fragmenty).
16. August Strindberg, Panna Julia, przeł. Zygmunt Łanowski, [w tegoż], Wybór dramatów, Wrocław 1977 (wybrane fragmenty).
17. Stanisław Wyspiański, Wyzwolenie (wybrane fragmenty).
Średnio około 30-40 stron lektury na zajęcia.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: