Historia literatury polskiej – pozytywizm WH-FP-I-3-HLPP

W 1 - Student zna, rozpoznaje i rozróżnia główne nurty i prądy XIX wieku;
W 2 - Student zna kanoniczne dzieła i głównych twórców epoki postyczniowej;
U 1 - Student umiejętnie posługuje się terminami i pojęciami ważnymi dla epoki. Rozpoznaje motywy i jest w stanie przeprowadzić samodzielną analizę utworu w odniesieniu do problemów epoki.
U 2 - Student umie formułować opinie o literaturze XIX wieku w oparciu o znajomość problematyki reprezentatywnych dzieł epoki i analizować je z uwzględnieniem określonych kontekstów.
K1 - Student będzie gotowy do ciągłego podnoszenia wiedzy o polskiej i obcej literaturze i kulturze II połowy XIX wieku i oceniać jej wpływ na kolejne epoki literackie.

Na ocenę bardzo dobrą student wymienia i prezentuje dzieła charakterystyczne dla epoki; rozpoznaje i rozróżnia główne nurty i prądy XIX wieku. Student sprawnie formułuje opinie o literaturze w oparciu o znajomość problematyki reprezentatywnych dzieł epoki. Student będzie sprawnie dokonywał historycznoliterackiej analizy pozytywistycznych tekstów z uwzględnieniem określonych kontekstów. Student umiejętnie posługuje się terminami i pojęciami ważnymi dla epoki.
Na ocenę dobrą student wymienia i prezentuje większość dzieł charakterystycznych dla epoki; rozpoznaje i rozróżnia główne nurty i prądy XIX wieku. Student formułuje opinie o literaturze w oparciu o znajomość problematyki reprezentatywnych dzieł epoki i dokonuje historycznoliterackiej analizy pozytywistycznych tekstów z uwzględnieniem określonych kontekstów. Student dobrze posługuje się terminami i pojęciami ważnymi dla epoki.
Na ocenę dostateczną student wymienia i prezentuje większość dzieł charakterystycznych dla epoki; w stopniu dostatecznym rozpoznaje i rozróżnia główne nurty i prądy XIX wieku. Student formułuje podstawowe opinie o literaturze w oparciu o znajomość problematyki reprezentatywnych dzieł epoki i dokonuje elementarnej historycznoliterackiej analizy pozytywistycznych tekstów z uwzględnieniem określonych kontekstów. Student dostatecznie posługuje się terminami i pojęciami ważnymi dla epoki.

Nie dotyczy.

OPRACOWANIA
A. Podręczniki i opracowania ogólne

Borkowska Grażyna, Pozytywiści i inni, Warszawa 1996

Kołakowski Leszek, Filozofia pozytywizmu. Od Hume’a do Koła Wiedeńskiego, Warszawa 1966.

Markiewicz Henryk, Pozytywizm, Warszawa 1978 i wyd. nast.

Markiewicz Henryk, Literatura pozytywizmu, Warszawa 1986 i wyd. nast.

Nofer-Ładyka Alina, Literatura polska okresu realizmu i naturalizmu, Warszawa 1968.

Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku, Seria IV Literatura polska w okresie realizmu i naturalizmu, red. J. Kulczycka-Saloni, H. Markiewicz, Z. Żabickiego, t. 1-4, Warszawa 1965-1971.

Problemy literatury polskiej okresu pozytywizmu, red. E. Jankowski i J. Kulczycka-Saloni, t. 1-3, Wrocław 1980-1984.

Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Wrocław 1994.

Tatarkiewicz Władysław, Historia filozofii, t. 3, Warszawa 1970 i wyd. nast.

B. Opracowania poszczególnych zagadnień
Another Canon: The Polish Nineteenth-Century Novel in World Context, ed. by Grażyna Borkowska, Lidia Wiśniewska, Polonistik im Kontext, LIT Verlag, Switzerland 2020.
Burkot S., Spory o powieść w polskiej krytyce literackiej XIX w., Wrocław 1968
Chrostek M., Mitologizacja Syberii i zesłańców w twórczości polskich pozytywistów i modernistów, w: Syberia infernalna – mity i oblicza rzeczywistości, red. M. i in., Lublin 2014, s. 111-139
Knysz-Rudzka D., Europejskie powinowactwa naturalistów polskich, Warszawa 1992.
Knysz-Rudzka D., Paczoska Ewa, Naturalizm i naturaliści w Polsce, Warszawa 1992.
Kulczycka-Saloni J., Programy i dyskusje literackie, oprac. BN s. I nr 249, Wrocław 1985
Markiewicz Henryk, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1965 (tu: Realizm, naturalizm, typowość).
Markiewicz Henryk, Przekroje i zbliżenia. Rozprawy i szkice historycznoliterackie, Warszawa 1967 (tu: Dialektyka pozytywizmu polskiego, Antynomie powieści realistycznej dziewiętnastego wieku, Literatura okresu pozytywizmu w perspektywie polskiej i światowej).
Markiewicz Henryk, Spór o przełom pozytywistyczny, „Teksty Drugie” 1990, nr 5-6.
Markiewicz Henryk, Świadomość́ literatury. Rozprawy i szkice, Warszawa 1985 (tu: Pozytywiści wobec romantyzmu polskiego).
Tomkowski Jan, Mój pozytywizm, Warszawa 1993.
Weiss Tomasz, Przełom antypozytywistyczny w Polsce w latach 1880-1890, Kraków 1966
Literatura uzupełniająca:
Bachórz Józef, Wstęp, w: Bolesław Prus, Lalka, Wrocław – Warszawa – Kraków 1991.
Bachórz Józef, Wstęp, w: Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem, Wrocław 1998.
Baczewski Antoni, Poezja Adama Asnyka, El...y, Rzeszów 1991 (tu: Nad głębiami – synteza przeświadczeń filozoficznych Asnyka).
Baczewski Antoni, Twórczość Adama Asnyka, Rzeszów 1984.
Barczyński Janusz, Narracja i tendencja. O powieściach tendencyjnych Elizy Orzeszkowej, Wrocław 1976.\
Bobrowska Barbara, Bolesław Prus – mistrz pozytywistycznej kroniki, Białystok 1999
Bobrowska Barbara, Felicjan Faleński – tragizm, parabolizm, groteska. Studia, Warszawa 2012
Bobrowska Barbara, Konopnicka na szlakach romantyków, Warszawa 1997 (tu: rozdziały o nowelach)
Bobrowska Barbara, Małe narracje Prusa, Warszawa 2003
Brodzka Alina, Maria Konopnicka, Warszawa 1961.
Brodzka Alina, O nowelach Marii Konopnickiej, Warszawa 1958.
Brzozowska Danuta, Adolf Dygasiński, Warszawa 1957.
Budrewicz Tadeusz, Konopnicka. Szkice historycznoliterackie, Kraków 2000.
Bujnicki Tadeusz, Światopogląd i poetyka. Szkice o powieściach historycznych Henryka Sienkiewicza, Rzeszów 1999.
Bujnicki Tadeusz, Wstęp, w: Henryk Sienkiewicz, Wybór nowel i opowiadań, Wrocław – Warszawa – Kraków 1992, BN I/231.
Bujnicki Tadeusz, „Trylogia” Sienkiewicza na tle tradycji powieści historycznej, Kraków 1973.
Bujnicki Tadeusz, „Sienkiewicza „powieści z lat dawnych”. Studia, Kraków 1996.
Detko Jan, Eliza Orzeszkowa, Warszawa 1971.
Eile Stanisław, Ideał powieści pozytywistycznej. „Nad Niemnem” Orzeszkowej, „Pamiętnik Literacki, 1974, z. 1.
Eile Stanisław, Dialektyka „Lalki” B. Prusa „Pamiętnik Literacki” 1973 z. 1.
Grzeniewski Ludwik, Warszawa w „Lalce” Prusa, Warszawa 1965.
Henryk Sienkiewicz. Biografia – twórczość – recepcja, red. L. Ludorowski i H. Ludorowska, Lublin 1998.
Ludorowski Lech, Wizjoner przeszłości. Powieści historyczne Henryka Sienkiewicza, Lublin 1999.
Ihnatowicz Ewa, Literacki świat rzeczy. O realiach w pozytywistycznej powieści obyczajowej, Warszawa 1995.
Jakubowski Jan Zygmunt, Zapomniane ogniwo. Studium o Adolfie Dygasińskim, Warszawa 1967.
Krzyżanowski Julian, Adam Asnyk. Poeta czasów niepoetyckich, w: W kręgu wielkich realistów, Kraków 1962.
Krzyżanowski Julian, Twórczość Henryka Sienkiewicza, Warszawa 1976.
Kulczycka-Saloni Janina, Nowelistyka B. Prusa, Warszawa 1969.
Kulczycka-Saloni Janina, O „Faraonie”. Szkice, Wrocław 1955.
Lektury polonistyczne. Pozytywizm – Młoda Polska, t. 1. Pod red. S. Grzeszczuka. Kraków 1998. Tu rozdz. o Potopie, o Faraonie.
Maciąg Kazimierz, Nauka (pozytywistyczna) w „Faraonie” Bolesława Prusa, w: Myśl filozoficzna, teologiczna i socjologiczna Bolesława Prusa, red. R. Blech, S. Karpowicz-Słowikowska, Gdańsk 2018.
Mocarska-Tycowa Zofia, Wybory i konieczności. Poezja wobec gustów estetycznych i najważniejszych pytań i najważniejszych pytań swoich czasów, Toruń 1990.
Prus i inni, red. J. Malik, E. Paczoska, Lublin 2003.
Markiewicz Henryk, „Lalka” Bolesława Prusa, Warszawa 1967 (tu m.in. Z. Nałkowska, Miłość w „Lalce”, M. Dąbrowska, Monografia wielkiej miłości).
Markiewicz Henryk, O realizmie „Faraona”, w: Prus i Żeromski, Warszawa 1964.
Martuszewska Anna, Pozycja narratora w powieściach tendencyjnych Elizy Orzeszkowej, Gdańsk 1970.
Martuszewska Anna, Pozytywistyczne parabole, Warszawa 1993
Nowe stulecie trójcy powieściopisarzy, red. A. Z. Makowiecki, Warszawa 1992.
Paczoska Ewa, „Lalka”, czyli rozpad świata, Białystok 1995.
Sandler Samuel, Wstęp w: A. Świętochowski, Nowele i opowiadania, Wrocław 1965.
Sobieraj Tomasz, Fabuły i „światopogląd”. Studia z historii polskiej powieści XIX wiecznej, Poznań 2004.

Stoff Andrzej, Jeszcze o „Trylogii”, Radom 2004 (rozdz. Co zawdzięczamy „Trylogii”? Literackie świadectwo znaczenia powieści Sienkiewicza).
Szaruga Leszek, „Faraon” jako powieść o państwie, „Teksty” 1975 z. 2.
Sztachelska Jolanta, Czar i zaklęcie Sienkiewicza. Studia i szkice, Białystok 2003.
Szweykowski Zygmunt, Twórczość Bolesława Prusa, Warszawa 1972.
„Trylogia” Sienkiewicza. Studia, szkice, polemiki, wybór i opracowanie T. Jodełka, Warszawa 1962. (Tu m.in.: Olgierd Górka, „Ogniem i mieczem” a rzeczywistość historyczna; Zygmunt Szweykowski, Baśniowość „Trylogii”; Juliusz Kleiner, Artyzm Sienkiewicza; oraz wypowiedzi na temat Trylogii: Józefa Bohdana Zalewskiego, Józefa I. Kraszewskiego, Aleksandra Świętochowskiego, Bolesława Prusa, Juliana Klaczki, Ignacego Chrzanowskiego).
W świecie Elizy Orzeszkowej, red. H. Bursztyńska, Kraków 1990.
Zajkowska Joanna, Twórczość poetycka Wiktora Gomulickiego wobec tradycji literackiej i współczesności, Warszawa 2010
Żabski Tadeusz, Wstęp, w: B. Prus, Opowiadania i nowele, wybór i oprac., Wrocław-Warszawa- Kraków. BN I nr 291.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WH-FP-I-3-HLPP w USOSweb