Gramatyka historyczna języka polskiego (fonetyka) WH-FP-I-2-GHJPF
Cele przedmiotu:
student nabywa praktycznych umiejętności rozpoznawania i interpretacji zmian językowych, jakie spowodowały procesy fonetyczne. Umie wytłumaczyć pochodzenie oboczności fonetycznych we współczesnym słownictwie polskim. Nabywa wiedzy na temat historii piśmiennictwa polskiego. Zna i rozpoznaje zabytki języka polskiego, umie przeczytać i zanalizować teksty staropolskie, potrafi określić pozycję języka polskiego na tle grupy pozostałych języków słowiańskich. Jest przygotowany do studiowania literatury staropolskiej.
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2025/26_Z: udział w ćwiczeniach 25
przygotowanie do ćwiczeń 10
aktywność na zajęciach 15
przygotowanie do kolokwium 25
suma 75/30 ~2
Aby otrzymać 2 ECTS student
z dziedziny wiedzy:
student ma podstawową wiedzę o zakresie i znaczeniu filologii polskiej
zna podstawową terminologię nauk humanistycznych z zakresu językoznawstwa.
Umiejętności:
potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu językoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk językowych.
Kompetencje społeczne:
ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.
| W cyklu 2026/27_Z: udział w ćwiczeniach 30
przygotowanie do ćwiczeń 10
zapoznanie się z materiałami źródłowymi 10
przygotowanie do kolokwium 20
suma 70/30 ~2
Aby otrzymać 2 ECTS student
z dziedziny wiedzy:
student ma podstawową wiedzę o zakresie i znaczeniu filologii polskiej
zna podstawową terminologię nauk humanistycznych z zakresu językoznawstwa.
Umiejętności:
potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu językoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk językowych.
Kompetencje społeczne:
ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.
|
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
student nazywa procesy towarzyszące kształtowaniu się języka polskiego, rozpoznaje prasłowiańskie procesy i prawa głosowe, wyjaśnia pochodzenie form typowych tylko dla języków słowiańskich oraz (w tym:) języka polskiego, rozróżnia pochodzenie samogłosek, ich iloczas, charakteryzuje rozwój systemu wokalicznego, np. przedstawia zagadnienia rozwoju nosówek oraz dotyczące przegłosu. Porządkuje chronologicznie rozwój system konsonantycznego, analizuje procesy palatalizacji i działania joty.
Ponadto analizuje teksty staropolskie, w charakterystyce których łączy wiedzę teoretyczną i praktyczną, porównuje formy archaiczne i współczesne oraz uzasadnia zmiany w nich zachodzące.
Pracuje samodzielnie nad materiałem, wyciąga wnioski z jego analizy i uzasadnia zmiany zachodzące podczas kształtowania się języka polskiego.
Przy tym student posługuje się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu językoznawstwa, samodzielnie przeprowadza analizę zjawisk językowych, łączy fakty i wyprowadza wnioski na podstawie twierdzeń. Przy tym student dyskutuje np. na temat konieczności uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.
Kryteria oceniania
Aby zdobyć 2 pkt ECTS:
na ocenę bardzo dobrą - student spełnia kryteria na ocenę dobrą oraz rozpoznaje teksty, nazywając je, przeprowadza ich pogłębioną charakterystykę; potrafi wymienić procesy, podać wyjątki od nich, uzasadnić analogie i oboczności;
potrafi nazwać i zinterpretować cechy gwarowe w tekstach, umie odnieść je do współczesności;
umie samodzielnie przeprowadzić charakterystykę porównawczą tekstów z XV i XIV w, ze szczególnym uwzględnieniem grafii oraz końcówek gwarowych;
używa sprawnie rozszerzonej terminologii z dziedziny językoznawstwa historycznego.
Na ocenę dobrą - student spełnia kryteria na ocenę dostateczną oraz dodatkowo rozpoznaje w tekstach procesy fonetyczne, rekonstruuje stan wcześniejszy wyrazu;
przy analizie tekstu wyjaśnia leksykę archaiczną;
porównuje teksty z XIV i XV wieku. Rozumie konieczność uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.
Na ocenę dostateczną - student zna podstawową terminologię z zakresu gramatyki historycznej języka polskiego;
potrafi wymienić procesy i poprzeć je przykładami;
rozpoznaje cechy gwarowe w tekstach staropolskich;
zna zasady grafii staropolskiej:
rozróżnia teksty staranne i mniej staranne;
tłumaczy i analizuje teksty z XIV i XV wieku. Rozumie konieczność uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.
Uwagi
|
W cyklu 2026/27_Z:
, |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: