WM: Wiedza, kultura i mitologia – harmonie i antynomie WF-FI-123-WMGR26
Wykład poświęcony jest wzajemnym relacjom pomiędzy wiedzą, kulturą i mitologią jako trzema istotnymi sposobami, za pomocą których człowiek poznaje, interpretuje i porządkuje rzeczywistość oraz nadaje sens własnemu istnieniu. Punktem wyjścia będzie pytanie o to, czym różni się wiedza od mitu oraz czy właściwe jest cywilizacyjne przeciwstawianie sobie kategorii rozumu i mitu, nauki i kultury, prawdy i symbolu. Wykład podejmie problem mitu jako formy poznania i interpretacji świata. Analizie zostanie poddane przejście od mythos do logos w filozofii, a także znaczenie mitu w kształtowaniu europejskiej kultury. Szczególna uwaga zostanie poświęcona pytaniu, czy rozwój racjonalnego poznania prowadzi do przezwyciężenia mitu, czy też mit w różnych postaciach pozostaje obecny również w kulturze nowoczesnej. Przedmiotem refleksji będzie również kultura jako przestrzeń przekazywania, interpretowania i przekształcania wiedzy. Omówione zostaną relacje pomiędzy wiedzą naukową, filozoficzną, religijną, symboliczną i potoczną oraz ich znaczenie dla kształtowania obrazu człowieka i świata. W tym kontekście pojawi się pytanie o granice racjonalizacji kultury i o możliwość istnienia wiedzy, której nie można sprowadzić tylko do modelu wiedzy czysto naukowej.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Wiedza: student potrafi wymienić i opisać różne teorie wiedzy i kultury, definiuje kulturę jako zjawisko społeczne. Potrafi identyfikować i opisywać treści związane z pojęciem filozofii kultury i roli jaką we współczesnej kulturze odgrywa myślenie filozoficzne. Student umie wskazać podstawowych twórców i myślicieli związanych z filozofią nauki i filozofią kultury.
Umiejętności: rozumie i interpretuje teksty filozoficzne z zakresu filozofii nauki i filozofii kultury, słucha ze zrozumieniem ustnej prezentacji idei i argumentów filozoficznych i kulturowych przedstawianych na poszczególnych zajęciach. Potrafi ocenić wartość poznawczą podanych treści, zinterpretować je i zweryfikować związek pomiędzy treściami kulturowymi a filozoficznymi.
Kompetencje: Student krytycznie odnosi się do zaprezentowanych tekstów, wyraża swoje opinie na temat poznanych treści i potrafi je uzasadnić intelektualnie, zachowuje otwartość na zdanie innych, potrafi słuchać dyskusji w grupie i umiejętnie włączać się w prowadzoną debatę. Student jest zorientowany w implikacjach rodzących się na styku treści filozoficznych i kulturowych. Wyciąga wnioski z poznanych treści wykazując orientację w refleksji nad przedstawionymi treściami i ich konsekwencjami w życiu społecznym i politycznym.
Kryteria oceniania
Egzamin ustny z treści wyłożonych i zaprezentowanych na wykładzie i ze znajomości treści zadanej lektury.
Wiedza:
- na ocenę 2 (nast..): student nie potrafi podać definicji nauki i definicji kultury oraz definicji mitu i nie rozróżnia dziedzin kultury i filozofii, nie zna głównych paradygmatów uprawiania filozofii nauki i filozofii kultury. Był nieobecny na 50% prowadzonych wykładów.
- na ocenę 3 (dst.): student wybiorczo zna tematykę zaprezentowaną na wykładzie, słabo orientuje się w różnicach pomiędzy nauką, mitologia a kulturą, nie potrafi uzasadnić różnic w tych kategoriach.
- na ocenę 4 (db.): poprawnie ukazuje specyfikę filozofii nauki i filozofii kultury, potrafi wskazać i omówić związki jakie zachodzą pomiędzy nauką a kulturoznawstwem, antropologią kulturową. Dobrze definiuje mit i mitologizację kultury.
- na ocenę 5 (bdb.): doskonale orientuje się w dyscyplinie jaką jest filozofia nauki i filozofia kultury, zna jej przedstawicieli, potrafi opisach powiązania i różnicę pomiędzy tymi dziedzinami, doskonale zna definicje mitu i jego role w kulturze.
Literatura
Antropologia kultury, Warszawa 2003;
Antropologia słowa, Warszawa 2003;
Antropologia ciała, Warszawa 2008;
A. L. Kroemer, Istota kultury, Warszawa 2002
Barker Ch. , Studia kulturowe. Teoria i praktyka, tłum. A. Sadza, Kraków 2005
Wstęp do kulturoznawstwa, red. E. Baldwin, B. Longhurst, S. McCracken, M. Ogborn, G. Smith, tłum. M. Kaczyński, J. Łoziński t. Rosiński, Poznań 2007
A. Kuper. Kultura. Model antropologiczny, tłum. I. Kołbon, Kraków 2005
J. Clifford, Kłopoty z kulturą, tłum. E. Dżurak, J. Iracka, E. Klekot, M. Krupa, Warszawa 2000
C. Geertz, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, tłum. M. M. Piechaczek, Kraków 2005.
W. Daszkiewicz, Byt, człowiek, kultura. Studium z filozofii kultury, Lublin 2019.
A. Giddens, Socjologia, tłum. J. Gilewicz, Poznań 1998
T. Adorno, Minima Moralia: Refleksje z poharatanego życia, tłum. M. Łukaszewicz, Kraków 1999
J. Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze, Toruń 2005
W. J. Burszta, Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: